9. Sınıf Lewis Nokta Yapısı Test 5

Soru 4 / 12
Sorunun Çözümü

Verilen Lewis formüllerinden X ve Y elementlerinin grup numaralarını belirleyelim:

  • Molekül I (XH₂): X atomu 2 hidrojenle bağ yapmış ve 2 çift ortaklanmamış elektrona sahiptir. Bu durumda X'in değerlik elektron sayısı $2 \times 1 \text{ (bağ)} + 2 \times 2 \text{ (ortaklanmamış çift)} = 2 + 4 = 6$'dır. Dolayısıyla X, 6A grubu elementidir (örneğin Oksijen).
  • Molekül II (YH₃): Y atomu 3 hidrojenle bağ yapmış ve 1 çift ortaklanmamış elektrona sahiptir. Bu durumda Y'nin değerlik elektron sayısı $3 \times 1 \text{ (bağ)} + 1 \times 2 \text{ (ortaklanmamış çift)} = 3 + 2 = 5$'tir. Dolayısıyla Y, 5A grubu elementidir (örneğin Azot).

Şimdi yargıları değerlendirelim:

I. X atomunun çapı Y atomunun çapından daha büyüktür.

  • X (6A grubu) ve Y (5A grubu) aynı periyottadır.
  • Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe atom çapı genellikle azalır.
  • Y (5A) X'in (6A) solunda yer aldığı için, Y'nin atom çapı X'ten daha büyüktür. Yani Y > X olmalıdır.
  • Bu nedenle, "X atomunun çapı Y atomunun çapından daha büyüktür" ifadesi yanlıştır.

II. X ve Y elementleri arasında iyonik bağlı bileşik oluşur.

  • X (6A grubu) ve Y (5A grubu) her ikisi de ametaldir.
  • İki ametal atomu arasında genellikle kovalent bağ oluşur. İyonik bağ, metal ve ametal atomları arasında oluşur.
  • Bu nedenle, "X ve Y elementleri arasında iyonik bağlı bileşik oluşur" ifadesi yanlıştır.

III. X ve Y'nin birinci iyonlaşma enerjileri arasında Y > X ilişkisi bulunur.

  • X (6A grubu) ve Y (5A grubu) aynı periyottadır.
  • Genel olarak, aynı periyotta soldan sağa doğru iyonlaşma enerjisi artar. Bu durumda X > Y beklenir.
  • Ancak, 5A grubu elementlerinin (örneğin Azot) p orbitallerinin yarı dolu olması (elektron dizilimi $p^3$) onlara özel bir kararlılık sağlar. Bu kararlı yapıdan elektron koparmak, 6A grubu elementlerinin (örneğin Oksijen) p orbitallerindeki $p^4$ yapısından (bir çift elektron içeren) elektron koparmaktan daha fazla enerji gerektirir.
  • Bu istisna nedeniyle, aynı periyotta 5A grubu elementlerinin birinci iyonlaşma enerjisi, 6A grubu elementlerinden daha yüksektir.
  • Dolayısıyla, Y (5A) > X (6A) ilişkisi doğrudur.

Yukarıdaki değerlendirmelere göre, sadece III. yargı doğrudur.

Cevap C seçeneğidir.

🪄 Test ve Çalışma Kağıdı Hazırla

Konunu yaz; MEB uyumlu test ve özetler saniyeler içinde hazırlansın. 🖨️ Ücretsiz PDF indir!

⚡ Hemen Hazırla
  • Cevaplanan
  • Aktif
  • Boş