Verilen Lewis elektron nokta gösterimi H:X:::Y: şeklindedir. Bu gösterimi analiz ederek X ve Y elementlerinin değerlik elektron sayılarını ve grup numaralarını belirleyelim.

• Lewis Yapısının Analizi:
  • H, X ile tekli bağ yapmıştır. H'nin 1 değerlik elektronu vardır.
  • X, H ile tekli bağ, Y ile üçlü bağ yapmıştır. X'in ortaklanmamış elektron çifti yoktur. X, toplamda 1 (H ile) + 3 (Y ile) = 4 elektron paylaşmıştır. Bu durumda X'in 4 değerlik elektronu vardır ve 4A grubundadır.
  • Y, X ile üçlü bağ yapmıştır ve üzerinde bir çift ortaklanmamış elektron (iki nokta) bulunmaktadır. Y, toplamda 3 (X ile) + 2 (ortaklanmamış) = 5 elektron bulundurur. Bu durumda Y'nin 5 değerlik elektronu vardır ve 5A grubundadır.
• I. Yargının Değerlendirilmesi: Bağlayıcı elektron sayısı 10'dur.
  • Bağlayıcı elektronlar, kovalent bağlarda paylaşılan elektronlardır.
  • H-X tekli bağında 2 bağlayıcı elektron vardır.
  • X≡Y üçlü bağında 6 bağlayıcı elektron vardır.
  • Toplam bağlayıcı elektron sayısı = 2 + 6 = 8'dir.
  • Bu nedenle, I. yargı yanlıştır.
• II. Yargının Değerlendirilmesi: X elementinin periyodik sistemdeki grup numarası Y'den büyüktür.
  • X elementi 4A grubundadır.
  • Y elementi 5A grubundadır.
  • 4A grubu, 5A grubundan daha küçük bir grup numarasına sahiptir.
  • Bu nedenle, II. yargı yanlıştır.
• III. Yargının Değerlendirilmesi: Y ile H elementleri arasında oluşan kararlı bileşiğin formülü YH$_3$ tür.
  • Y elementi 5A grubunda olduğu için oktetini tamamlamak üzere 3 elektrona ihtiyaç duyar.
  • H elementi 1A grubunda olduğu için dubletini tamamlamak üzere 1 elektrona ihtiyaç duyar.
  • Y, 3 adet H atomu ile tekli kovalent bağlar oluşturarak kararlı bir bileşik oluşturur. (Örnek: Azot (N) 5A grubundadır ve hidrojenle NH$_3$ oluşturur.)
  • Bu durumda bileşiğin formülü YH$_3$ olur.
  • Bu nedenle, III. yargı doğrudur.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda sadece III. yargının doğru olduğu görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.