Periyodik sistemde aynı düşey sütunda (grupta) yer alan elementler için birinci iyonlaşma enerjisi (IE) genellikle grup boyunca yukarıdan aşağıya doğru azalır. Bunun nedeni, atom yarıçapının artması, çekirdeğin dış elektronları üzerindeki çekim kuvvetinin azalması ve perdeleme etkisinin artmasıdır.

Soruda verilen iyonlaşma enerjisi ilişkisi \(IE_1(X) > IE_1(Z) > IE_1(Y)\) şeklindedir. Bu ilişki, elementlerin periyodik sistemdeki konumlarını belirlememizi sağlar:

• En yüksek iyonlaşma enerjisine sahip olan X, grupta en üstte yer alır.
• En düşük iyonlaşma enerjisine sahip olan Y, grupta en altta yer alır.
• Z ise X ile Y arasında yer alır.

Dolayısıyla, elementlerin gruptaki sıralaması yukarıdan aşağıya doğru X, Z, Y şeklindedir.

Şimdi yargıları değerlendirelim:

• I. X in atom numarası Y ninkinden daha büyüktür.

  Grupta yukarıdan aşağıya doğru atom numarası artar. X, Y'nin üstünde yer aldığı için X'in atom numarası Y'ninkinden daha küçüktür. Bu nedenle bu yargı yanlıştır.

• II. Z nin periyot numarası X inkinden daha büyüktür.

  Grupta yukarıdan aşağıya doğru periyot numarası artar. Z, X'in altında yer aldığı için Z'nin periyot numarası X'inkinden daha büyüktür. Bu nedenle bu yargı doğrudur.

• III. Y nin atom yarıçapı Z ninkinden daha büyüktür.

  Grupta yukarıdan aşağıya doğru atom yarıçapı artar. Y, Z'nin altında yer aldığı için Y'nin atom yarıçapı Z'ninkinden daha büyüktür. Bu nedenle bu yargı doğrudur.

Doğru olan yargılar II ve III'tür.

Cevap D seçeneğidir.