Sorunun Çözümü
Periyodik cetvelde atom yarıçapı eğilimleri şu şekildedir:
- Aynı periyotta (yatay sıra) soldan sağa doğru gidildikçe atom yarıçapı genellikle azalır.
- Aynı grupta (dikey sütun) yukarıdan aşağıya doğru inildikçe atom yarıçapı genellikle artar.
Soruda verilen bilgiye göre X, Y ve Z baş grup elementlerinin atom yarıçapları arasında Z > Y > X ilişkisi vardır.
Şimdi her bir kesiti bu bilgiye göre inceleyelim:
I. Kesit:
- X elementi üst periyotta, Z ve Y elementleri alt periyottadır.
- Z ve Y aynı periyotta olup, Y, Z'nin sağındadır. Bu durumda atom yarıçapı eğilimine göre \(r_Z > r_Y\) olmalıdır. Bu, verilen Z > Y > X ilişkisi ile uyumludur.
- Y ve X aynı grupta olup, Y, X'in altındadır. Bu durumda atom yarıçapı eğilimine göre \(r_Y > r_X\) olmalıdır. Bu da verilen Z > Y > X ilişkisi ile uyumludur.
- Dolayısıyla, I. kesitte Z > Y > X ilişkisi sağlanır.
II. Kesit:
- Y ve X elementleri üst periyotta, Z elementi alt periyottadır.
- Y ve X aynı periyotta olup, X, Y'nin sağındadır. Bu durumda atom yarıçapı eğilimine göre \(r_Y > r_X\) olmalıdır. Bu, verilen Z > Y > X ilişkisi ile uyumludur.
- Z elementi, Y ve X'in bulunduğu periyodun altındadır. Bu durumda atom yarıçapı eğilimine göre \(r_Z > r_Y\) ve \(r_Z > r_X\) olmalıdır. Bu da verilen Z > Y > X ilişkisi ile uyumludur.
- Dolayısıyla, II. kesitte Z > Y > X ilişkisi sağlanır.
III. Kesit:
- X, Y ve Z elementleri aynı grupta yer almaktadır.
- X en üstte, Y ortada, Z ise en alttadır.
- Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı arttığı için, \(r_Z > r_Y > r_X\) ilişkisi sağlanır. Bu, verilen Z > Y > X ilişkisi ile tamamen uyumludur.
Her üç kesit de verilen Z > Y > X atom yarıçapı ilişkisini sağlamaktadır.
Cevap E seçeneğidir.