Sorunun Çözümü
Verilen bilgilere göre, $X^{2+}$ ve $Y^{3-}$ iyonlarının elektron dizilişleri $3p^6$ ile bitmektedir. Bu, her iki iyonun da 18 elektrona sahip olduğu anlamına gelir.
- X elementinin atom numarası (Z_X) ve periyodik sistemdeki yeri:
- $X^{2+}$ iyonunun 18 elektronu vardır. Bu iyon, nötr X atomunun 2 elektron kaybetmesiyle oluştuğuna göre, nötr X atomunun elektron sayısı $18 + 2 = 20$'dir.
- Nötr bir atomdaki elektron sayısı, atom numarasına eşittir. Bu nedenle, X elementinin atom numarası (Z_X) 20'dir.
- X'in elektron dizilişi: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2$.
- En yüksek baş kuantum sayısı 4 olduğu için X, 4. periyot elementidir.
- Değerlik elektronları $4s^2$ olduğu için X, 2A grubu elementidir.
- Y elementinin atom numarası (Z_Y) ve periyodik sistemdeki yeri:
- $Y^{3-}$ iyonunun 18 elektronu vardır. Bu iyon, nötr Y atomunun 3 elektron almasıyla oluştuğuna göre, nötr Y atomunun elektron sayısı $18 - 3 = 15$'tir.
- Nötr bir atomdaki elektron sayısı, atom numarasına eşittir. Bu nedenle, Y elementinin atom numarası (Z_Y) 15'tir.
- Y'nin elektron dizilişi: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^3$.
- En yüksek baş kuantum sayısı 3 olduğu için Y, 3. periyot elementidir.
- Değerlik elektronları $3s^2 3p^3$ olduğu için Y, $2+3=5$ değerlik elektronuna sahiptir ve 5A grubu elementidir.
Şimdi yargıları değerlendirelim:
- I. X'in atom numarası, Y ninkinden 5 fazladır.
- $Z_X = 20$ ve $Z_Y = 15$.
- $20 - 15 = 5$.
- Bu yargı doğrudur.
- II. Periyodik sistemde aynı periyotta yer alırlar.
- X 4. periyotta, Y ise 3. periyotta yer alır.
- Bu yargı yanlıştır.
- III. X'in atom yarıçapı, Y ninkinden küçüktür.
- Atom yarıçapı periyodik sistemde periyot numarası arttıkça (aşağı doğru) artar.
- X 4. periyotta, Y ise 3. periyotta yer alır. Bu durumda X'in atom yarıçapı Y'ninkinden daha büyük olmalıdır.
- Bu yargı yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, sadece I. yargı doğrudur.
Cevap A seçeneğidir.