Sorunun Çözümü
Verilen periyodik sistem kesitine göre:
- X ve Y aynı periyotta yer alır. Y, X'in sağındadır.
- X ve Z aynı grupta yer alır. Z, X'in altındadır.
- Tüm elementler baş grup elementleridir (A grubu).
İyonlaşma enerjisi (IE) eğilimleri:
- Aynı periyotta (soldan sağa) genellikle artar, ancak 2A > 3A ve 5A > 6A istisnaları vardır.
- Aynı grupta (yukarıdan aşağıya) genellikle azalır.
- Bir elementin ardışık iyonlaşma enerjileri her zaman artar (IE1 < IE2 < IE3...).
Şimdi ifadeleri inceleyelim:
I. X'in birinci iyonlaşma enerjisi Y'den büyükse Y, 6A grubunda yer alır.
- X ve Y aynı periyotta ve Y, X'in sağındadır. Normalde IE(X) < IE(Y) beklenir.
- Ancak IE(X) > IE(Y) durumu, iyonlaşma enerjisi istisnalarından kaynaklanır. Bu durum, X'in 5A grubunda, Y'nin ise 6A grubunda olmasıyla mümkündür (örneğin, N > O).
- Bu ifade doğru olabilir.
II. X, 7A grubunda ise Y'nin ikinci iyonlaşma enerjisi X'in birinci iyonlaşma enerjisinden küçüktür.
- Eğer X 7A grubundaysa, Y 8A grubundadır (soygaz).
- Soygazların (8A) birinci iyonlaşma enerjileri (IE1(Y)) periyotlarının en yükseğidir.
- Bir elementin ikinci iyonlaşma enerjisi (IE2), birinci iyonlaşma enerjisinden (IE1) her zaman daha büyüktür. Yani IE2(Y) > IE1(Y).
- Dolayısıyla, Y bir soygaz olduğu için IE1(Y) zaten çok yüksekken, IE2(Y) ondan da çok daha yüksek olacaktır.
- X bir halojen (7A) olduğu için IE1(X) de yüksektir, ancak IE2(Y) kesinlikle IE1(X)'ten çok daha büyük olacaktır.
- Bu ifade yanlıştır.
III. Z, 1A grubunda ise Y'nin birinci iyonlaşma enerjisi X'ten büyüktür.
- Z, X'in altında ve aynı grupta olduğuna göre, Z 1A grubundaysa X de 1A grubundadır.
- X 1A grubundaysa, Y (X'in sağında) 2A grubundadır.
- Aynı periyotta, 1A grubu elementlerinin iyonlaşma enerjisi, 2A grubu elementlerinden daha düşüktür (genel eğilim). Yani IE1(1A) < IE1(2A).
- Bu durumda IE1(X) < IE1(Y) olur.
- Bu ifade doğru olabilir.
Sonuç olarak, I ve III numaralı ifadeler doğru olabilir.
Cevap C seçeneğidir.