Sıvılı termometreler, sıcaklık ölçmek için maddelerin belirli bir fiziksel özelliğinden faydalanır.
- Adım 1: Sıvılı Termometrenin Çalışma Prensibi
- Adım 2: Isı ve Madde Etkileşimi
- Adım 3: Genleşme Olayı
- Adım 4: Sıcaklık Ölçümü
- Adım 5: Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) Isınan maddenin sıcaklığının artmasından: Bu, termometrenin ölçtüğü şeydir, kullandığı özellik değil.
- B) Isınan maddenin genleşmesinden: Bu, sıvının ısı aldığında hacminin artması ve kılcal boruda yükselmesi prensibidir. Doğru cevaptır.
- C) Isınan maddenin kütlesinin artmasından: Isınma kütleyi değiştirmez.
- D) Isınan maddenin özkütlesinin artmasından: Genleşen maddenin hacmi artarken kütlesi sabit kaldığı için özkütlesi (\(\rho = m/V\)) azalır, artmaz.
- E) Isınan maddenin hacminin azalmasından: Isınan maddeler genellikle genleşir, yani hacimleri artar, azalmaz.
Sıvılı termometreler, genellikle cam bir hazne (rezervuar) ve bu hazneye bağlı ince bir kılcal borudan oluşur. Haznenin içinde cıva veya alkol gibi bir sıvı bulunur.
Termometre sıcak bir ortama konulduğunda, haznedeki sıvı ısıyı emer. Isı alan sıvının moleküllerinin kinetik enerjisi artar ve birbirlerinden daha fazla uzaklaşmaya başlarlar.
Moleküllerin birbirinden uzaklaşması, sıvının hacminin artmasına neden olur. Bu olaya genleşme denir. Sıvı genleşerek kılcal boru içinde yükselir.
Sıvının kılcal boruda yükseldiği seviye, termometre üzerindeki ölçekle karşılaştırılarak sıcaklık değeri okunur. Yükselme miktarı, sıcaklık artışıyla doğru orantılıdır.
Bu nedenle, sıvı termometreler ısınan maddenin genleşme özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.