Verilen durumları inceleyelim ve ortam basıncının etkisini değerlendirelim:
- I. 0°C'de Mudanya sahilinde bulunan bir miktar suyun aynı sıcaklıktaki Uludağ tepesine çıkarıldığında donması:
Deniz seviyesinde (Mudanya sahili) atmosfer basıncı yüksektir. Yüksek rakımlarda (Uludağ tepesi) ise atmosfer basıncı düşüktür. Suyun donma noktası, dış basınca bağlıdır. Basınç azaldıkça suyun donma noktası yükselir. Bu nedenle, 0°C'deki su, basıncın azaldığı Uludağ'a çıkarıldığında donma noktası yükseldiği için donabilir. Burada ortam basıncı doğrudan etkilidir.
- II. İçinde 100°C sıcaklığın altında su bulunan düdüklü tencereye buzlu su püskürtülmesiyle suyun kaynaması:
Düdüklü tencere kapalı bir sistemdir. İçine buzlu su püskürtüldüğünde, tencerenin içindeki buhar yoğunlaşır ve buhar basıncı aniden düşer. Suyun kaynama noktası, dış basınca bağlıdır. Dış basınç düştüğünde, suyun kaynama noktası da düşer. Eğer iç basınç, suyun mevcut sıcaklığındaki buhar basıncının altına düşerse, su kaynamaya başlar. Burada ortam basıncı (tencere içindeki buhar basıncı) doğrudan etkilidir.
- III. Karpuzun kesilip güneşe karşı konulması ile soğuması:
Karpuzun kesilip güneşe konulmasıyla soğuması, karpuzdaki suyun buharlaşması (evaporasyon) ile gerçekleşir. Buharlaşma, çevreden ısı alarak gerçekleşen endotermik bir olaydır. Bu ısı alımı karpuzun sıcaklığını düşürür. Bu olayda ortam basıncı buharlaşma hızını etkileyebilir ancak temel mekanizma buharlaşma ile ısı kaybıdır ve doğrudan kaynama/donma noktası üzerindeki basınç etkisi gibi bir durum söz konusu değildir.
Bu durumda, I ve II numaralı durumlarda ortam basıncı etken olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.