Sorunun Çözümü
Etkin bir vatandaşın özellikleri, öğretmenin tahtaya yazdığı bilgilerde açıkça belirtilmiştir. Bu özellikler şunlardır:
- Devletin belirlediği kanunlara ve kurallara uyar.
- Toplumun değerlerini şahsi menfaatinden üstün tutar.
- Haklarını bilir ve gerektiğinde kullanır.
- Üretim yaparak ülke ekonomisine katkı sağlar.
Şimdi seçenekleri bu özellikler doğrultusunda değerlendirelim:
- A) Milletvekilliği seçimlerine katılarak oyunu kullanması: Bu, vatandaşlık haklarını bilme ve kullanma (oy kullanma hakkı) ile ilgili bir davranıştır. Etkin bir vatandaştan beklenir.
- B) Toplumsal ilişkilerinde bireyselliği ön plana çıkarması: Tahtadaki bilgilerde "Toplumun değerlerini şahsi menfaatinden üstün tutar" ifadesi yer almaktadır. Bireyselliği ön plana çıkarmak, genellikle kişisel çıkarları toplumsal değerlerin önüne koymak anlamına gelir ve bu ifadeyle çelişir. Dolayısıyla, etkin bir vatandaştan beklenmeyen bir davranıştır.
- C) Alışverişlerinden sonra mutlaka fiş veya fatura alması: Bu, devletin belirlediği kanunlara ve kurallara uyma (vergi ve tüketici hakları) ile ilgili bir davranıştır. Etkin bir vatandaştan beklenir.
- D) Haksızlığa uğradığında yasal yollarla hakkını araması: Bu, haklarını bilme ve gerektiğinde kullanma ile ilgili bir davranıştır. Etkin bir vatandaştan beklenir.
Bu değerlendirmelere göre, toplumsal ilişkilerde bireyselliği ön plana çıkarmak, etkin bir vatandaşın "toplumun değerlerini şahsi menfaatinden üstün tutma" ilkesiyle bağdaşmaz.
Cevap B seçeneğidir.