Sorunun Çözümü
Emre'nin yaptığı deneyi adım adım inceleyelim:
- 1. Adım: Emre çaydanlıktaki suyu ısıtıyor.
- 2. Adım: Isınan su, yeterli enerji alarak gaz hâline (su buharı) geçiyor. Bu olaya buharlaşma denir.
- 3. Adım: Oluşan su buharı, soğuk bir kapağa çarpıyor.
- 4. Adım: Soğuk kapakla temas eden su buharı, ısı kaybederek tekrar sıvı hâle (su damlacıkları) dönüşüyor. Bu olaya yoğuşma denir.
- 5. Adım: Yoğuşan su damlacıkları bir kapta birikiyor.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Çaydanlıktaki su, ısı alarak gaz hâle geçmiştir. Bu ifade, deneyin başlangıcındaki suyun ısıtılıp buharlaşma sürecini doğru bir şekilde açıklar. Su, ısı enerjisi alarak sıvı hâlden gaz hâle (su buharı) geçer.
- B) Su buharının kapağa çarparak su damlacıklarına dönüşmesi süblimleşme olayına örnektir. Süblimleşme, katı hâlden doğrudan gaz hâle geçiştir. Burada gaz hâldeki su buharı sıvı hâle geçmektedir (yoğuşma). Bu nedenle B yanlıştır.
- C) Su, çaydanlık içinde yoğuşarak su buharı hâline gelmiştir. Çaydanlık içinde su yoğuşmaz, aksine ısı alarak buharlaşır ve su buharı hâline gelir. Yoğuşma, su buharının soğuk kapakta sıvıya dönüşmesidir. Bu nedenle C yanlıştır.
- D) Su damlalarının kapta birikmesi kırağılaşma olayına örnektir. Kırağılaşma, gaz hâldeki su buharının doğrudan katı hâle (buz) geçmesidir. Burada su buharı sıvı hâle geçmektedir. Bu nedenle D yanlıştır.
Deneyin ilk aşamasında çaydanlıktaki suyun ısı alarak gaz hâline geçmesi (buharlaşma) doğru bir tespittir.
Cevap A seçeneğidir.