Sorunun Çözümü
Verilen bilgilere göre, aradığımız hal değişimi şu özelliklere sahip olmalıdır:
- Madde dışarıya ısı veriyor: Bu, hal değişiminin ekzotermik (ısı veren) bir süreç olduğunu gösterir. Donma, yoğuşma ve kırağılaşma (depozisyon) bu tür süreçlerdir.
- Ortam sıcaklığı artıyor: Madde ısı verdiğinde, bu ısıyı ortama aktarır ve ortamın sıcaklığının artmasına neden olur.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Kış aylarında kar yağması: Atmosferdeki su buharının (gaz) donarak kar (katı) haline gelmesidir (kırağılaşma/depozisyon). Bu süreçte su buharı ısı verir ve ortam sıcaklığını artırabilir. Bu, verilen tanıma uyar.
- B) Yolların buz tutması: Sıvı haldeki suyun donarak katı buz haline gelmesidir. Donma olayı ekzotermiktir, yani su donarken ortama ısı verir ve ortam sıcaklığını artırabilir. Bu, verilen tanıma uyar.
- C) Dondurmanın erimesi: Katı haldeki dondurmanın sıvı hale geçmesidir. Erime olayı endotermiktir, yani dondurma erirken ortamdan ısı alır. Bu durumda ortam sıcaklığı artmaz, aksine azalır. Bu, verilen tanıma uymaz.
- D) Göl yüzeyinin donması: Sıvı haldeki suyun donarak katı buz haline gelmesidir. Donma olayı ekzotermiktir, yani su donarken ortama ısı verir ve ortam sıcaklığını artırabilir. Bu, verilen tanıma uyar.
Dondurmanın erimesi, ısı alan (endotermik) bir hal değişimi olduğu için, madde dışarıya ısı vermez ve ortam sıcaklığını artırmaz. Bu nedenle, verilen hal değişimine örnek verilemez.
Cevap C seçeneğidir.