Tam gölge oluşumunda gölge boyutu, ışık kaynağı, engel ve perde arasındaki mesafelerle ilişkilidir. Gölgenin boyutunu belirleyen temel ilişki benzer üçgenler prensibine dayanır.
Tam gölgenin yarıçapı (\(R_{gölge}\)), engelin yarıçapı (\(R_{engel}\)), ışık kaynağı ile engel arasındaki mesafe (\(L\)) ve engel ile perde arasındaki mesafe (\(D\)) ile aşağıdaki gibi ifade edilebilir:
\[R_{gölge} = R_{engel} \times \left(1 + \frac{D}{L}\right)\]
Bu formüle göre, tam gölgenin boyutunu azaltmak için \(\left(1 + \frac{D}{L}\right)\) oranının küçülmesi gerekir. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- I. Topu muma yaklaştırmak: Bu, \(L\) mesafesini azaltmak anlamına gelir. \(L\) azaldığında, \(\frac{D}{L}\) oranı artar, dolayısıyla \(R_{gölge}\) artar. Bu nedenle I. ifade yanlıştır.
- II. Perdeyi toptan uzaklaştırmak: Bu, \(D\) mesafesini artırmak anlamına gelir. \(D\) arttığında, \(\frac{D}{L}\) oranı artar, dolayısıyla \(R_{gölge}\) artar. Bu nedenle II. ifade yanlıştır.
- III. Mumu toptan uzaklaştırmak: Bu, \(L\) mesafesini artırmak anlamına gelir. \(L\) arttığında, \(\frac{D}{L}\) oranı azalır, dolayısıyla \(R_{gölge}\) azalır. Bu nedenle III. ifade doğrudur.
Yukarıdaki analizlere göre, tam gölgenin boyutunu azaltan tek uygulama III. seçenektir.
Cevap B seçeneğidir.