Sorunun Çözümü
Tam gölgenin büyüklüğü, ışık kaynağının, engelin ve ekranın birbirlerine göre konumlarına ve boyutlarına bağlıdır. Özellikle, ışık kaynağı ile engel arasındaki mesafe ($d_1$) ve engel ile ekran arasındaki mesafe ($d_2$) gölge boyutunu etkiler. Genel olarak, bir noktasal ışık kaynağı için gölge boyutu $R_{gölge} = R_{engel} \times (1 + d_2/d_1)$ formülü ile orantılıdır.
- I. Işık kaynağı ile engel arasındaki mesafe: Şekildeki düzenekleri incelediğimizde, ikinci ekranda oluşan gölgenin daha büyük olduğu görülmektedir. Gölgenin daha büyük olması için ışık kaynağının engele daha yakın olması, yani ışık kaynağı ile engel arasındaki mesafenin ($d_1$) daha kısa olması gerekir. Şekil de bu durumu görsel olarak desteklemektedir. Bu nedenle, bu faktör etkilidir.
- II. Engel ile ekran arasındaki mesafe: Soru metninde "toplar ile ekranlar arasındaki mesafeler eşit uzaklıktadır" ifadesi bulunmaktadır. Bu, her iki deney düzeneğinde de engel ile ekran arasındaki mesafenin ($d_2$) aynı olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla, bu mesafe gölge boyutundaki farklılığın nedeni olamaz.
- III. Deneyde kullanılan ışık kaynağının ışık şiddeti: Işık şiddeti, oluşan gölgenin büyüklüğünü değil, aydınlık bölgenin parlaklığını ve gölgenin kontrastını etkiler. Tam gölgenin boyutu, ışık şiddetinden bağımsızdır.
Sonuç olarak, ikinci ekranda oluşan tam gölgenin daha büyük olmasında etkili olan tek faktör, ışık kaynağı ile engel arasındaki mesafenin farklı olmasıdır.
Cevap A seçeneğidir.