Soruda, "kara" sözcüğünün gerçek anlamını düşündürecek biçimde kullanıldığı seçeneği bulmamız istenmektedir. "Kara" sözcüğünün gerçek anlamı, bir renk olan siyahtır.
- A) Alnımıza böyle yazılmış kara yazı.
"Kara yazı" ifadesi, "kötü talih, kötü kader" anlamına gelir. Burada "kara" sözcüğü doğrudan renk anlamında kullanılmamıştır; ancak "kötü, uğursuz" anlamı, rengin karanlık, kasvetli ve olumsuz çağrışımlarından türemiştir. Bu kullanım, rengin olumsuz çağrışımlarını akla getirerek gerçek anlamını düşündürür.
- B) Kara gözlüm efkarlanma gül gayrı.
"Kara gözlüm" ifadesinde "kara", gözün rengini (siyah) belirtmek için kullanılmıştır. Bu, "kara" sözcüğünün doğrudan ve gerçek (sözlük) anlamıdır. Burada "düşündürme"den ziyade, doğrudan bir tanımlama söz konusudur.
- C) Kara cahil birisi olduğunu biliyorum.
"Kara cahil" ifadesinde "kara", "çok, tamamen" anlamında bir pekiştirme edatıdır. Gerçek renk anlamıyla bir ilgisi yoktur.
- D) Kara haberin aldık sevdalım.
"Kara haber" ifadesi, "kötü, üzücü haber" anlamına gelir. Burada "kara" sözcüğü, "kötü, üzücü" anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım da rengin olumsuz çağrışımlarından türemiş olsa da, "kara yazı"daki kadar doğrudan bir "karanlık" veya "siyahlık" imgesi çağrıştırmaz; daha çok kalıplaşmış bir deyimdir.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde, B seçeneğinde "kara" sözcüğü doğrudan gerçek anlamıyla (renk olarak) kullanılmıştır. Ancak soru "gerçek anlamını düşündürecek biçimde" kullanımını sormaktadır. Bu ifade, sözcüğün mecazi bir anlamda kullanıldığı ancak bu mecazın, sözcüğün gerçek anlamının çağrışımları üzerine kurulu olduğu durumları işaret eder. A seçeneğindeki "kara yazı" ifadesi, "kötü talih" anlamına gelirken, bu kötülük ve uğursuzluk, "kara" renginin karanlık, kasvetli ve olumsuz çağrışımlarından beslenir. Dolayısıyla, "kara yazı" dendiğinde, rengin karanlık ve olumsuz nitelikleri zihnimizde canlanır ve gerçek anlamı düşündürülür. B seçeneğinde ise doğrudan gerçek anlam verilmiştir, düşündürme eylemi daha azdır.
Cevap A seçeneğidir.