Sorunun Çözümü
Verilen soruda, ikilemenin eş anlamlı sözcüklerle oluşturulduğu cümleyi bulmamız istenmektedir.
- A) Kolileri dik olarak yan yana yerleştirdiler.
- Buradaki ikileme "yan yana"dır. Bu ikileme, aynı sözcüğün tekrarıyla oluşmuştur. Eş anlamlı sözcüklerle oluşmamıştır.
- B) Suları boz bulanık Tuna şırıl şırıl akıyordu.
- Burada iki ikileme vardır: "boz bulanık" ve "şırıl şırıl".
- "boz bulanık": "Boz" (gri, kirli renk) ve "bulanık" (berrak olmayan) kelimeleri birbirinin eş anlamlısı değildir, daha çok birbirini tamamlayan özelliklerdir.
- "şırıl şırıl": Yansıma (onomatope) sözcüklerin tekrarıyla oluşmuştur. Eş anlamlı değildir.
- Burada iki ikileme vardır: "boz bulanık" ve "şırıl şırıl".
- C) Onları bir süre avucumda evirip çevirdim.
- Buradaki ikileme "evirip çevirdim"dir. "Evirmek" ve "çevirmek" fiilleri birbirine çok yakın anlamlı olsa da, tam olarak eş anlamlı değildirler. Genellikle bir deyimsel ifade olarak kullanılır.
- D) Sen akıllı uslu bir çocuğa benziyorsun.
- Buradaki ikileme "akıllı uslu"dur. "Akıllı" (zeki) ve "uslu" (terbiyeli, yaramazlık etmeyen, söz dinleyen) kelimeleri, bir çocuğun olumlu özelliklerini tanımlarken birbirine çok yakın anlamlar taşır ve bu bağlamda eş anlamlı kabul edilebilir. Türk Dil Kurumu'na göre "akıllı uslu" ikilemesi "aklı başında, uslu, terbiyeli" anlamlarına gelir ve bu iki kelime birbirini pekiştiren eş anlamlı/yakın anlamlı kelimelerdir.
Bu durumda, "akıllı" ve "uslu" kelimeleri eş anlamlı veya çok yakın anlamlı olduğu için, D seçeneğindeki ikileme eş anlamlı sözcüklerle oluşturulmuştur.
Cevap D seçeneğidir.