İşte 6. Sınıf Sözcükte Anlam Test 3 için ders notları! Hazırsan başlayalım! 🚀 ### Sözcükte Anlam Sözcükler, cümlelerin yapı taşlarıdır ve anlamları, iletişimimizi doğrudan etkiler. Bir sözcüğün anlamı, kullanıldığı yere, bağlama ve anlatılmak istenene göre değişebilir. Bu nedenle, sözcüklerin anlamlarını doğru anlamak ve kullanmak önemlidir. ### Gerçek Anlam (Temel Anlam) 📍 Bir sözcüğün akla gelen ilk anlamıdır. Sözlükte ilk sırada yer alan anlamıdır da diyebiliriz. Herkes için aynı şeyi ifade eder. * Örnek: "Göz" kelimesi denildiğinde aklımıza ilk gelen görme organımızdır. 👀 * "Ağaç" kelimesi denildiğinde aklımıza ilk gelen şey, toprağa kök salmış, dalları ve yaprakları olan bitkidir. 🌳 ### Mecaz Anlam 🎭 Bir sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle bir benzetme veya ilişkilendirme yoluyla oluşur. * Örnek: "Soğuk" kelimesi, gerçek anlamda düşük sıcaklığı ifade ederken, mecaz anlamda "mesafeli, ilgisiz" anlamında kullanılabilir. "Soğuk bir davranış sergiledi." dediğimizde, o kişinin ilgisiz davrandığını anlatırız. 🥶 * "Tatlı" kelimesi gerçek anlamda şekerli bir lezzeti ifade ederken, mecaz anlamda "hoş, sevimli" anlamında kullanılabilir. "Tatlı bir çocuk" dediğimizde, o çocuğun sevimli olduğunu anlatırız. 🥰 ### Terim Anlam 🧪 Bir bilim, sanat, meslek veya uzmanlık alanına özgü olan ve o alanda belirli bir kavramı ifade eden sözcüklerdir. * Örnek: Matematikte "üçgen" bir terimdir. 📐 * Müzikte "nota" bir terimdir. 🎵 * Futbolda "penaltı" bir terimdir. ⚽ ### Eş Anlamlı (Anlamdaş) Sözcükler 👯 Yazılışları ve okunuşları farklı olmasına rağmen aynı veya çok yakın anlamı ifade eden sözcüklerdir. * Örnek: "Okul" ve "mektep", "öğrenci" ve "talebe", "beyaz" ve "ak". * "Hızlı" ve "süratli" kelimeleri eş anlamlıdır. 🚗 * "Mutlu" ve "sevinçli" kelimeleri eş anlamlıdır. 😄 ### Zıt Anlamlı (Karşıt) Sözcükler ↔️ Anlamları birbirinin tam tersi olan sözcüklerdir. Bir sözcüğün olumsuzu (değili) zıt anlamlısı değildir. * Örnek: "İyi" ve "kötü", "sıcak" ve "soğuk", "aşağı" ve "yukarı". * "Büyük" ve "küçük" kelimeleri zıt anlamlıdır. 🐘-🐜 * "Aç" ve "tok" kelimeleri zıt anlamlıdır. 🍔 ### Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler 🎤 Yazılışları ve okunuşları aynı olmasına rağmen farklı anlamları ifade eden sözcüklerdir. * Örnek: "Gül" (çiçek) ve "gül" (eylem), "yaz" (mevsim) ve "yaz" (eylem), "bin" (sayı) ve "bin" (eylem). * "Kaz" kelimesi hem hayvan adı hem de toprağı kazmak eylemi olabilir. 🦢 * "Yüz" kelimesi hem sayı hem de suratımız olabilir. 🧑 ### Genel ve Özel Anlamlı Sözcükler 🌍 Genel anlamlı sözcükler, bir kavramın bütününü ifade ederken, özel anlamlı sözcükler o kavramın bir bölümünü veya türünü ifade eder. * Örnek: "Varlık" genel bir kavramdır, "canlı" daha özeldir, "hayvan" daha da özeldir, "kedi" ise en özel anlamlıdır. * "Bitki" genel bir kavramdır, "çiçek" daha özeldir, "gül" ise en özel anlamlıdır. 🌹 ### Somut ve Soyut Anlamlı Sözcükler 🧱-👻 Beş duyu organımızla algılayabildiğimiz kavramları ifade eden sözcükler somut anlamlıdır. Beş duyu organımızla algılayamadığımız, zihinsel veya duygusal kavramları ifade eden sözcükler soyut anlamlıdır. * Örnek: "Taş", "su", "ağaç" somut anlamlıdır. "Sevgi", "nefret", "düşünce" soyut anlamlıdır. * "Masa" somut bir nesnedir. 🪑 * "Umut" soyut bir duygudur. 🌈 ### Nicel ve Nitel Anlamlı Sözcükler 🔢-💯 Sayılabilen, ölçülebilen veya miktarı belirtilebilen kavramları ifade eden sözcükler nicel anlamlıdır. Sayılamayan, ölçülemeyen, niteliği belirten kavramları ifade eden sözcükler nitel anlamlıdır. * Örnek: "Uzun", "kısa", "ağır" nicel anlamlıdır. "Güzel", "çirkin", "iyi" nitel anlamlıdır. * "Derin" bir kuyu nicel bir özelliktir. 🕳️ * "Lezzetli" bir yemek nitel bir özelliktir. 😋 ### Dolaylama 💬 Tek bir sözcükle anlatılabilecek bir kavramı, birden fazla sözcükle anlatmaya dolaylama denir. Genellikle anlatımı zenginleştirmek veya daha etkileyici hale getirmek için kullanılır. * Örnek: "Kaleci" yerine "file bekçisi", "kömür" yerine "kara elmas", "İstanbul" yerine "yedi tepeli şehir". * "Pamuk" yerine "beyaz altın" demek. ☁️ * "Türkiye" yerine "anavatan" demek. 🇹🇷 ### Deyimler ve Atasözleri 🗣️ Deyimler, genellikle mecaz anlam taşıyan, kalıplaşmış söz öbekleridir. Atasözleri ise öğüt veren, deneyimlerden ders çıkaran, kalıplaşmış özlü sözlerdir. * Deyim örneği: "Etekleri zil çalmak" (çok sevinmek). 🎉 * Atasözü örneği: "Damlaya damlaya göl olur." 💧 ### İkilemeler 👯‍♂️ Anlamı pekiştirmek, güçlendirmek veya farklı anlamlar katmak amacıyla yan yana kullanılan sözcüklerdir. * Örnek: "Aşağı yukarı", "güzel güzel", "yavaş yavaş". * "Doğru dürüst" bir insan. ✅ * "Eski püskü" eşyalar. 🏚️ Umarım bu ders notları, 6. sınıf Sözcükte Anlam Test 3'e hazırlanırken sana yardımcı olur! Başarılar! 🌟