Sorunun Çözümü
Verilen kurala göre, birden fazla yargı bildiren cümlelerde nesnenin eksik kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar. Bu tür durumlarda, ikinci yüklemin gerektirdiği nesnenin cümlede bulunmaması bir anlatım bozukluğudur.
- A) Bu tavuklar birbirleriyle çok iyi anlaşırmış.
Bu cümlede tek bir yargı (anlaşırmış) bulunmaktadır. Nesne eksikliği söz konusu değildir. - B) Sınıf arkadaşım Fatma'nın babasına ait dükkânın önünden geçerken içim burkuldu.
Bu cümlede de tek bir ana yargı (içim burkuldu) vardır. "Geçerken" zarf-fiil olduğu için ayrı bir yüklem değildir. Nesne eksikliği yoktur. - C) Oğluna sarıldı, doyasıya kucakladı.
Bu cümlede iki yargı bulunmaktadır: "sarıldı" ve "kucakladı".- "Sarılmak" eylemi "kime" sorusuna cevap veren bir dolaylı tümleç (oğluna) alır.
- "Kucaklamak" eylemi ise "kimi" sorusuna cevap veren bir belirtili nesne gerektirir. Cümlede "kucakladı" eyleminin nesnesi eksiktir. Doğrusu "Oğluna sarıldı, onu doyasıya kucakladı." şeklinde olmalıdır. Bu durum, nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğudur.
- D) Camiden çıkanlar beni dilenci sanarak önüme birkaç kuruş bıraktılar.
Bu cümlede tek bir ana yargı (bıraktılar) vardır. "Sanarak" zarf-fiil olduğu için ayrı bir yüklem değildir. Nesne eksikliği yoktur.
Bu nedenle, C seçeneğindeki cümlede nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu bulunmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.