Kinaye (değinmece), bir sözün benzetme amacı güdülmeden hem gerçek hem de mecaz anlamını düşündürecek biçimde kullanılmasıdır. Asıl kastedilen anlam mecazidir, ancak gerçek anlamı da akla gelebilir.

• A) Askerler sert adımlarla önümüzden geçti. Bu cümlede "sert adımlar" ifadesi gerçek anlamda kullanılmıştır. Mecaz anlamı yoktur.
• B) Gemimiz sonunda Beşiktaş İskelesi'ne yanaştı. Bu cümle tamamen gerçek anlam taşımaktadır. Mecaz anlamı yoktur.
• C) Gül yüzlü yârimi ne çok özledim. "Gül yüzlü" ifadesi bir benzetmedir (teşbih). Yüz, güle benzetilmiştir. Kinayede benzetme amacı güdülmez.
• D) Gelen gideni kontrol et, gözün açık olsun. Bu cümlede geçen "gözün açık olsun" ifadesi kinaye örneğidir.
  • Gerçek anlamı: Gözlerini fiziksel olarak açık tutmak, uyumamak.
  • Mecaz anlamı: Dikkatli olmak, uyanık olmak, tedbirli olmak, aldanmamak.

  Bu ifade, hem gerçek anlamıyla (gözlerini açık tutmak) hem de asıl kastedilen mecaz anlamıyla (dikkatli olmak) düşünülebilir. Benzetme amacı güdülmemiştir ve tanıma uyar.

• E) Sarmısak da acı amma evde lazım bir dişi. Bu bir atasözüdür. Atasözleri genellikle genel bir yargıyı veya öğüdü dile getirir. Burada "dişi" kelimesi hem sarımsağın bir parçası hem de mecazi olarak kadın anlamını düşündürebilir. Ancak bu ifade, kinayeden ziyade bir atasözünün genel anlamı ve benzetme yoluyla bir durumu açıklamasıdır. D seçeneği kinaye tanımına daha net uymaktadır.

Bu nedenle, hem gerçek