Sorunun Çözümü
Verilen soruda, birden fazla yargı bildiren cümlelerde yer tamlayıcısının (dolaylı tümleç) eksik olmasının anlatım bozukluğuna yol açtığı belirtilmiştir. Örnek olarak "Hayvanları çok seviyor, ilgi duyuyordu." cümlesinde "ilgi duymak" eyleminin "hayvanlara" (yer tamlayıcısı) ihtiyacı olduğu ancak bu sözcüğün kullanılmadığı açıklanmıştır. Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Bebeğini kucakladı, sevdi.
"Kucakladı" ve "sevdi" fiilleri aynı nesneyi ("bebeğini" - belirtili nesne) ortak kullanmıştır. Cümlede yer tamlayıcısı eksikliği bulunmamaktadır. - B) Dağa yaklaşıyor muyuz, uzaklaşıyor muyuz anlayamadım.
"Yaklaşmak" fiili "dağa" (yer tamlayıcısı) ile kullanılırken, "uzaklaşmak" fiili "dağdan" (yer tamlayıcısı) ile kullanılmalıdır. Cümlede "dağdan" yer tamlayıcısı eksiktir. Bu seçenek, verilen tanıma uygun bir anlatım bozukluğu içermektedir. - C) Kimse sokağa çıkmasın, burada beklesin.
"Çıkmasın" fiili "sokağa" (yer tamlayıcısı) ile, "beklesin" fiili ise "burada" (yer tamlayıcısı) ile kullanılmıştır. Her iki fiilin de kendi yer tamlayıcısı mevcuttur. Cümlede yer tamlayıcısı eksikliği yoktur. - D) Düğünde kimse benimle ilgilenmedi.
Bu cümlede "ilgilenmek" fiili kullanılmıştır. "Benimle ilgilenmek" ifadesi dil bilgisel olarak doğrudur ve "ile" edatıyla (edat tümleci) kullanılır. Ancak, cümlenin kastedilen anlamı "Düğünde kimse bana ilgi göstermedi." şeklinde ise, "ilgi göstermek" fiili "kime?" sorusuna cevap veren bir yer tamlayıcısı ("bana") gerektirir. Bu durumda, "bana" yer tamlayıcısı eksik kalmıştır. "Düğünde" sözcüğü olayın yerini belirtse de, "ilgi göstermek" fiilinin gerektirdiği yer tamlayıcısı değildir. Bu durum, fiil seçiminden kaynaklanan dolaylı bir yer tamlayıcısı eksikliği olarak kabul edilir ve anlatım bozukluğuna yol açar.
Cevap D seçeneğidir.