Atatürk'ün sözünü adım adım inceleyelim:
"Allah insanları yaratırken onlara öyle bir zorunluluk vermiştir ki her insan diğer insanlarla birlikte çalışmaya mecbur ve mahkûmdur..." Bu ifade, insanların yalnız yaşayamayacağını, birbirleriyle iş birliği içinde olmaları gerektiğini vurgular.
"İş bölümü, insanlar arasında mevcut olan doğal ve tarihî bağlara, yeni çok kuvvetli bağlar ilave etmiştir." İş bölümünün, insanlar arasındaki ilişkileri daha da güçlendirdiğini belirtir.
"Bu yeni bağlar, insanlara birbirlerinin eksiklerini tamamlatan, yalnız bugününü değil, yarını da sağlamaya çalışan bağlardır." Bu kısım, sözün ana fikrini oluşturur. İnsanların birbirlerinin eksiklerini tamamlaması, yani yardımlaşması ve dayanışması sayesinde hem bugünü hem de geleceği güvence altına alabileceklerini ifade eder.
Seçenekleri değerlendirdiğimizde:
- A) Allah her şeyi yaratandır. Sözde Allah'ın yaratıcılığından bahsedilse de, vurgu insanların birbirleriyle olan ilişkilerinedir.
- B) Her insan çalışmaya mecburdur. Çalışma mecburiyeti geçse de, asıl vurgu "birlikte çalışmaya" ve "birbirlerinin eksiklerini tamamlamaya" yani kolektif çabaya yöneliktir.
- C) Toplumda yardımlaşma ve dayanışma esastır. "Birlikte çalışmaya mecbur", "birbirlerinin eksiklerini tamamlatan" ve "yalnız bugününü değil, yarını da sağlamaya çalışan bağlar" ifadeleri doğrudan yardımlaşma ve dayanışma kavramlarını işaret etmektedir. Bu seçenek, metnin ana fikrini en doğru şekilde özetler.
- D) Hatasız insan toplumda yoktur. Metinde "eksiklerini tamamlatan" ifadesi geçse de, bu doğrudan "hatasız insan yoktur" anlamına gelmez; daha çok farklı yetenek ve ihtiyaçlara sahip insanların birbirini tamamlaması anlamına gelir.
Bu nedenle, Atatürk'ün sözünde vurgulanan temel düşünce, toplumda yardımlaşma ve dayanışmanın vazgeçilmez olduğudur.
Cevap C seçeneğidir.