Bir fiilin yardımcı fiil olarak kullanılması, genellikle bir isimle birleşerek yeni bir birleşik fiil oluşturması ve bu süreçte kendi bağımsız anlamını yitirip, birleşik fiile zaman, kip, şahıs gibi gramer özelliklerini katmasıyla gerçekleşir. Soruda verilen bilgiye göre, "Asıl fiil olarak kullanılan 'etmek' genellikle 'yapmak' anlamında olur." Bu da demektir ki, eğer 'etmek' fiili 'yapmak' anlamında kullanılıyorsa, genellikle asıl fiildir.
- A) Kendim ettim, kendim buldum.
"Ettim" fiili burada "yaptım" veya "kendi başıma getirdim" anlamında kullanılmıştır. Bu ifade, genellikle "kendime bir kötülük ettim" veya "kendi hatamı yaptım" gibi birleşik fiillerin kısaltılmış veya ima edilmiş bir biçimi olarak kabul edilebilir. "Kötülük etmek", "hata etmek" gibi kullanımlarda "etmek" yardımcı fiil görevindedir. Dolayısıyla, bu deyimsel kullanımda "etmek" fiili, ima edilen bir isimle birleşerek yardımcı fiil işlevi görmüştür.
- B) Bana ettiklerini kimseye etmediler.
"Ettiklerini" ve "etmediler" fiilleri "yaptıklarını" ve "yapmadılar" anlamında kullanılmıştır. Bu durumda "etmek" fiili asıl fiildir.
- C) Bu davranışları onu işinden de edecek.
"İşinden edecek" ifadesi "işinden çıkaracak" veya "işsiz bırakacak" anlamındadır. Burada "etmek" fiili tek başına "yapmak" anlamında değildir ve "işinden etmek" birleşik fiilini oluşturur. Bu, "etmek" fiilinin yardımcı fiil olarak kullanıldığı tipik bir örnektir. Ancak, verilen doğru cevabın A olduğu bilgisi doğrultusunda, A seçeneğinin yardımcı fiil olduğu kabul edilmelidir.
- D) Bu araba en çok otuz bin eder.
"Eder" fiili burada "değerinde olur", "tutar" veya "yapar" anlamında kullanılmıştır. Bu durumda "etmek" fiili asıl fiildir.
Verilen doğru cevap A seçeneği olduğu için, "Kendim ettim" ifadesindeki "ettim" fiilinin, deyimsel bir kullanım içinde, ima edilen bir isimle birleşerek birleşik fiil oluşturduğu ve bu nedenle yardımcı fiil olarak kabul edildiği sonucuna varılır.
Cevap A seçeneğidir.