Sorunun Çözümü
Verilen soruda, hangi cümlede türemiş bir fiil kullanılmadığı sorulmaktadır. Türemiş fiil, fiil kök veya gövdelerine yapım ekleri getirilerek oluşturulan fiillerdir. Her bir seçeneği inceleyelim:
- A) Belediye ırmak kenarındaki bankları boyattı.
- Fiil: "boyattı"
- Kök: "boya-" (fiil)
- Yapım eki: "-t-" (ettirgenlik eki, fiilden fiil yapım eki)
- "boya-" fiilinden "boyat-" fiili türemiştir. Bu, türemiş bir fiildir.
- B) Yol yorgunu buz gibi ayran içtiler.
- Fiil: "içtiler"
- Kök: "iç-" (fiil)
- Ekler: "-ti" (geçmiş zaman eki), "-ler" (şahıs eki)
- Bu fiil, köküne sadece çekim ekleri almıştır. Herhangi bir yapım eki almadığı için basit bir fiildir.
- C) Tüm evraklar yazısı güzel olana yazdırıldı.
- Fiil: "yazdırıldı"
- Kök: "yaz-" (fiil)
- Yapım ekleri: "-dır-" (ettirgenlik eki), "-ıl-" (edilgenlik eki)
- "yaz-" fiilinden "yazdır-" ve "yazdırıl-" fiilleri türemiştir. Bu, türemiş bir fiildir.
- D) Otobüsü kaçırınca arkadaşlarını bekletti.
- Fiil: "bekletti"
- Kök: "bekle-" (fiil)
- Yapım eki: "-t-" (ettirgenlik eki)
- "bekle-" fiilinden "beklet-" fiili türemiştir. Bu, türemiş bir fiildir.
Yukarıdaki incelemelere göre, B seçeneğindeki "içtiler" fiili basit yapılıdır, yani türemiş bir fiil değildir.
Cevap B seçeneğidir.