Sorunun Çözümü
Verilen soruda, cümlelerin yüklemlerinin yapıları bakımından farklı olanı bulmamız istenmektedir. Yüklem yapısı denildiğinde fiillerin basit, türemiş veya birleşik olma durumları incelenir.
- A) Yıl boyunca çocuklara sadece birkaç kitap okuttuk.
- Yüklem: "okuttuk"
- Fiil kökü: "oku-"
- Yapı: "oku-" fiiline "-t-" yapım eki gelerek türemiştir. Bu bir türemiş fiildir (ettirgen çatılı).
- B) Bu mani Sivas yöresinde söylenir.
- Yüklem: "söylenir"
- Fiil kökü: "söyle-"
- Yapı: "söyle-" fiiline "-n-" yapım eki gelerek türemiştir. Bu bir türemiş fiildir (edilgen çatılı).
- C) Çocuğu erkenden uyutmuştu bu gece.
- Yüklem: "uyutmuştu"
- Fiil kökü: "uyu-"
- Yapı: "uyu-" fiiline "-t-" yapım eki gelerek türemiştir. Bu bir türemiş fiildir (ettirgen çatılı).
- D) Olmadı Neriman, seni unutamadım bir türlü!
- Yüklem: "unutamadım"
- Fiil: "unutabilmek" fiilinin olumsuz çekimidir. "Unutabilmek" fiili, "unut-" ve "bil-" fiillerinin birleşmesiyle oluşan bir kurallı birleşik fiildir (yeterlilik fiili).
A, B ve C seçeneklerindeki yüklemler yapım eki alarak türemiş fiiller iken, D seçeneğindeki "unutamadım" yüklemi, "unutabilmek" yeterlilik fiilinin olumsuz çekimi olduğu için birleşik fiil yapısındadır. Bu nedenle D seçeneğindeki yüklem yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır.
Cevap D seçeneğidir.