Sorunun Çözümü
Verilen soruda kurallı birleşik eylemin kullanıldığı seçeneği bulmamız istenmektedir. Kurallı birleşik eylemler, belirli kurallara göre fiillere eklenen yardımcı fiillerle oluşan eylemlerdir. Bunlar yeterlilik (-ebilmek), tezlik (-ivermek), sürerlilik (-edurmak, -ekalmak, -egelmek) ve yaklaşma (-eyazmak) birleşik eylemleridir.
- A) Sonunda verilen işi en iyi şekilde yapa-bildi.
- Buradaki eylem "yapabildi"dir. "Yapabildi" eylemi, "yapmak" fiiline yeterlilik bildiren "-ebilmek" yardımcı fiilinin eklenmesiyle oluşmuştur. Bu, yeterlilik birleşik eylemi olup, kurallı birleşik eylemlerden biridir.
- B) Ne kadar çok kitap okursanız o kadar takdir edilirsiniz.
- "Okursanız" basit çekimli bir eylemdir. "Takdir edilirsiniz" ise "takdir etmek" (isim + yardımcı fiil) ve edilgenlik ekiyle oluşmuş birleşik bir eylemdir. Bu, yardımcı fiille kurulan birleşik eylemdir, kurallı birleşik eylem değildir.
- C) Son kuşlar da göç eyledi bizim ellerden.
- "Göç eyledi" eylemi, "göç" (isim) ve "eylemek" (yardımcı fiil) ile oluşmuş birleşik bir eylemdir. Bu da yardımcı fiille kurulan birleşik eylemdir, kurallı birleşik eylem değildir.
- D) Ünlü bir dergide şiiri yayımlanınca şairliğe adım attı.
- "Yayımlanınca" zarf-fiildir. "Adım attı" ise "adım atmak" deyiminin çekimlenmiş halidir. Bu, deyimleşmiş birleşik eylemdir, kurallı birleşik eylem değildir.
Bu durumda, kurallı birleşik eylemin kullanıldığı seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.