Sorunun Çözümü
Verilen soruda altı çizili fiil "veremiyorum"dur.
- "Veremiyorum" fiili, "vermek" fiilinin "-e/-a" yeterlilik eki ve olumsuzluk eki "-me/-ma" ile birleşerek oluşturduğu bir yeterlilik fiilinin olumsuzudur (ver-e-mi-yor-um). Yani, "verebiliyorum" fiilinin olumsuz halidir. Bu, kurallı birleşik fiillerden "yeterlilik fiili" grubuna girer.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Ne kadar sorun varsa hepsi hâlledildi.
"Hâlledildi" fiili, "hâlletmek" fiilinin edilgen çatılı halidir. Birleşik fiil değildir. - B) Zannetmeyin ki sizi sevmiyorum.
"Zannetmeyin" ve "sevmiyorum" fiilleri basit fiillerdir. "Zannetmeyin" olumsuz emir, "sevmiyorum" olumsuz şimdiki zamandır. - C) Kan bağışıyla başkalarına hayat verebiliriz.
"Verebiliriz" fiili, "vermek" fiilinin "-e/-a" yeterlilik eki ve "-bil-" yeterlilik fiili ile birleşerek oluşturduğu bir yeterlilik fiilidir (ver-e-bil-ir-iz). Bu, "veremiyorum" fiili ile aynı türde (yeterlilik fiili) bir kurallı birleşik fiildir. - D) Uzaktan takip edildiğimi fark etmiş.
"Fark etmiş" fiili, "isim + yardımcı fiil" (fark + etmek) şeklinde oluşan birleşik fiildir. Bu, yeterlilik fiili değildir.
Bu durumda, "veremiyorum" (yeterlilik fiilinin olumsuzu) ile aynı türde (yeterlilik fiili) olan fiil C seçeneğindeki "verebiliriz" fiilidir.
Cevap C seçeneğidir.