🎓 6. Sınıf Dış Alım, Dış Satım (Ülkemizin Ekonomik İlişkileri) Test 1 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notunda, ülkemizin diğer ülkelerle olan ekonomik ilişkilerini, dış ticaretin temel kavramlarını (ithalat ve ihracat), Türkiye'nin hangi ürünleri alıp sattığını, ekonomik faaliyet sektörlerini ve dış politikanın önemini detaylıca inceleyeceğiz. Bu bilgiler, günlük hayatımızdaki ekonomik olayları anlamamıza yardımcı olacak!

🌍 Dış Ticaret Nedir? İthalat ve İhracat Kavramları

• Dış Ticaret: Bir ülkenin, ihtiyaçlarını karşılamak veya fazla ürünlerini satmak amacıyla başka ülkelerle yaptığı alım satım işlemlerine dış ticaret denir. Bu, ülkeler arasındaki ekonomik köprüdür. 🌉
• İthalat (Dış Alım): Başka bir ülkeden mal veya hizmet satın alma işlemidir. Yani, ülkemizde üretilmeyen veya yeterli miktarda bulunmayan ürünleri dışarıdan almamızdır. 🛍️
• Örnek: Türkiye'nin Azerbaycan ve İran'dan doğal gaz ve petrol alması, enerji ihtiyacımızı karşılamak içindir. Bu durum, enerji sektörü ile doğrudan ilgilidir.
• 💡 İpucu: "İthalat" kelimesini "içeri almak" gibi düşünebilirsin.
• İhracat (Dış Satım): Bir ülkenin ürettiği mal veya hizmetleri başka ülkelere satmasıdır. Ülkemizin fazla olan veya kaliteli ürettiği ürünleri dünya pazarına sunmasıdır. 📦
• Örnek: Türkiye'nin gıda maddeleri, mobilya, tekstil ürünleri gibi birçok ürünü başka ülkelere satması.
• 💡 İpucu: "İhracat" kelimesini "dışarı satmak" gibi düşünebilirsin.
• ⚠️ Dikkat: Bir ülkenin neyi ithal ettiği, o ülkede yeterince üretilemeyen veya hiç bulunmayan ürünleri gösterir. Neyi ihraç ettiği ise, o ülkenin hangi alanlarda güçlü ve fazla üretimi olduğunu gösterir.

🇹🇷 Türkiye'nin İthalat ve İhracat Ürünleri

• Türkiye'nin Önemli İthalat Ürünleri:
• Petrol ve doğal gaz gibi enerji kaynakları (Özellikle Azerbaycan ve İran gibi komşu ülkelerden). 🔥
• Bazı otomotiv ürünleri, makineler ve ileri teknoloji ürünleri.
• Türkiye'nin Önemli İhracat Ürünleri:
• Dokuma ve tekstil ürünleri (Hazır giyim, deri kemer, deri ayakkabı). 👕👖
• Gıda maddeleri (Sebze, meyve, kuru kayısı, fındık gibi tarım ürünleri). 🍎🍊
• Mobilya. 🛋️
• Dayanıklı tüketim malları (Televizyon, buzdolabı gibi elektronik eşyalar). 📺
• Otomotiv ürünleri (Bazı otomobil parçaları veya üretilen otomobiller).
• 💡 İpucu: Türkiye, tarım ve hayvancılık alanında zengin bir ülke olduğu için birçok gıda ve deri ürününü ihraç eder. Sanayimiz geliştikçe tekstil, mobilya ve dayanıklı tüketim malları ihracatımız da artmaktadır.

🤝 Türkiye'nin Dış Ticaret Yaptığı Ülkeler ve İlişkiler

• Türkiye, birçok ülkeyle dış ticaret yapar. Komşu ülkelerle ve Avrupa ülkeleriyle önemli ticari ilişkileri vardır.
• Dış ticaret hacmi (toplam alım satım miktarı) ülkeden ülkeye değişir. Bu durum, siyasi ilişkiler, coğrafi yakınlık, ekonomik ihtiyaçlar ve üretim kapasiteleri gibi birçok nedene bağlıdır.
• Örnekler:
• İran ve Azerbaycan'dan doğal gaz ve petrol ithal ederiz, çünkü bu ülkeler enerji kaynakları açısından zengindir.
• Almanya, İngiltere, İtalya gibi Avrupa ülkeleriyle hem ithalat hem de ihracatımız yoğundur. Bu ülkelerden otomobil, makine ithal edebilir, onlara tekstil, gıda, otomotiv ürünleri satabiliriz.
• Bazı komşu ülkelerle (örneğin Ermenistan) siyasi veya diğer nedenlerden dolayı ticaret hacmimiz diğer komşularımıza göre daha az olabilir.
• ⚠️ Dikkat: Harita bilgisi, ülkelerin coğrafi konumlarını ve komşularını öğrenmek, dış ticaret ilişkilerini anlamak için çok önemlidir. Hangi komşumuzla daha çok ticaret yaptığımızı harita üzerinde görmek konuyu pekiştirir.

💼 Ekonomik Faaliyet Sektörleri

• Ekonomik faaliyetler genellikle üç ana sektöre ayrılır:
• Tarım Sektörü: Toprakla ilgili üretim faaliyetlerini kapsar. Çiftçilik (ekin ekme, hasat yapma), hayvancılık (hayvan yetiştirme), ormancılık (ağaç dikme, kesme) ve balıkçılık bu sektörün içindedir. 🚜🐄
• Örnek: Tarlada ekin biçen çiftçiler, koyun otlatan çobanlar.
• Sanayi Sektörü: Hammaddeleri işleyerek yeni ürünler üreten faaliyetlerdir. Fabrikalarda üretim, madencilik (yer altından kaynak çıkarma) ve inşaat (bina yapımı) bu sektöre girer. 🏭
• Örnek: Otomobil fabrikasında çalışan mühendisler, tekstil atölyesinde dikiş yapan işçiler.
• Hizmet Sektörü: İnsanlara veya işletmelere hizmet sunan faaliyetlerdir. Eğitim, sağlık, ulaşım, turizm, bankacılık, ticaret gibi birçok meslek bu sektörde yer alır. 🧑‍🏫👩‍⚕️🚌
• Örnek: Öğretmenler, doktorlar, otobüs şoförleri, garsonlar.
• 💡 İpucu: Bir ülkenin gelişmişlik düzeyi, genellikle hizmet ve sanayi sektörlerinin ekonomideki payının artmasıyla doğru orantılıdır. Gelişmiş ülkelerde hizmet ve sanayi sektörlerinde çalışan insan sayısı daha fazladır.

🏙️ Ekonomik Gelişmeler ve Şehirleşme

• Sanayinin geliştiği, iş imkanlarının arttığı şehirler genellikle hızlı nüfus artışı yaşar ve diğer bölgelerden göç alır. İnsanlar daha iyi yaşam ve iş koşulları için büyük şehirlere taşınır. 🏃‍♂️💨
• Plansız Şehirleşme: Sanayi tesislerinin başlangıçta şehrin dışında kurulmasına rağmen, zamanla şehrin büyümesiyle bu tesislerin şehir içinde kalması plansız şehirleşmeye örnektir. Bu durum trafik, çevre kirliliği gibi sorunlara yol açabilir.
• Yer şekilleri (bir bölgenin dağlık, ovalık veya engebeli olması) bir yerde sanayi kurulup kurulmayacağını veya ne kadar kolay kurulacağını etkileyebilir. Örneğin, düz ve geniş araziler fabrika kurmak için daha uygun olabilir.

🌐 Dış Politika

• Bir devletin başka devletlerle veya uluslararası kuruluşlarla olan ilişkilerine Dış Politika denir.
• Dış politika, sadece ekonomik ilişkileri değil, aynı zamanda siyasi, kültürel, sosyal ve askeri ilişkileri de kapsar. Ülkeler arasındaki barış, iş birliği ve sorunların çözümü dış politika ile sağlanır. 🕊️
• Örnek: Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Birliği (AB) gibi uluslararası kuruluşlarla olan ilişkileri veya komşu ülkelerle yaptığı anlaşmalar dış politika kapsamındadır.