🎓 6. Sınıf Milli Dış Politikamız (Türk Cumhuriyetleri ve Komşu Ülkelerle İlişkiler) Test 5 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, Türkiye'nin milli dış politika anlayışını, jeopolitik konumunun önemini ve özellikle Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri ile olan ilişkilerini kapsamaktadır. Ayrıca, Atatürk'ün dış politika ilkeleri ve uluslararası iş birliği kuruluşları gibi önemli konulara da değineceğiz. 🌍

Türkiye'nin Milli Dış Politikası ve Temel İlkeleri

• Milli Dış Politika Nedir? Bir devletin diğer devletlerle olan ilişkilerini düzenlerken izlediği yol ve benimsediği kurallar bütünüdür. Bu ilişkiler siyasi, ekonomik, kültürel veya askeri olabilir. 🤝
• Atatürk'ün Dış Politika Anlayışı:
  • Milli Sınırlar İçinde Kalmak: Başka ülkelerin topraklarında gözü olmamak, kendi vatanını korumak. 🇹🇷
  • Bağımsızlığı Ön Planda Tutmak: Hiçbir devletin etkisi altında kalmadan kendi kararlarını almak. Bu, bir ülkenin en temel hakkıdır. 💪
  • Milletlerarası İlişkilerde Eşitlik: Tüm devletlerle karşılıklı saygı ve eşitlik temelinde dostluklar kurmak. Büyük ya da küçük, her devletin eşit hakları vardır. ⚖️
  • Barışçılık ve Sorumluluk: Dünya barışına katkıda bulunmak ve uluslararası sorunlara karşı duyarlı olmak. "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi tam da bunu anlatır. 🕊️
  • Gerçekçilik: Hayallere kapılmadan, ülkenin gücünü ve çıkarlarını göz önünde bulundurarak politika belirlemek.
• ⚠️ Dikkat: Atatürk'ün dış politika ilkeleri, saldırganlıktan uzak, barışçıl ve bağımsızlığa dayalıdır. Başka devletlerin politikalarını esas almak veya savaş yanlısı olmak bu ilkelere aykırıdır.

Türkiye'nin Jeopolitik Konumu ve Önemi

• Jeopolitik Konum Nedir? Bir ülkenin dünya üzerindeki yeri, coğrafi özellikleri, komşuları ve stratejik önemi gibi faktörlerin birleşimidir. 🗺️
• Türkiye'nin Jeopolitik Önemi:
  • Kıtalararası Köprü: Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan stratejik bir köprü konumundadır. Bu durum, ulaşım ve ticaret yolları açısından büyük önem taşır. 🌉
  • Deniz Yolları: Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan İstanbul ve Çanakkale Boğazları, Türkiye'ye uluslararası alanda büyük bir stratejik avantaj sağlar. Bu boğazlar, dünya ticaretinde önemli bir geçiş noktasıdır. 🚢
  • Çeşitli İlişkiler: Coğrafi konumu sayesinde Türkiye, birçok ülke ile ekonomik, askeri, siyasi ve kültürel ilişkiler kurma potansiyeline sahiptir. Komşu ülkelerle iyi ilişkiler geliştirmek, hem Türkiye hem de bölge için önemlidir. 🤝
• 💡 İpucu: Türkiye'nin jeopolitik konumu, sadece komşularıyla değil, tüm dünya ile olan ilişkilerini etkiler. Bu konum, Türkiye'yi uluslararası arenada önemli bir aktör yapar.

Türk Cumhuriyetleri ile İlişkilerimiz

• SSCB'nin Dağılması ve Yeni Cumhuriyetler: 1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) dağıldıktan sonra, Orta Asya ve Kafkasya'da yeni bağımsız Türk Cumhuriyetleri kurulmuştur. Bunlar:
  • Azerbaycan 🇦🇿
  • Kazakistan 🇰🇿
  • Kırgızistan 🇰🇬
  • Özbekistan 🇺🇿
  • Türkmenistan 🇹🇲
• Türkiye'nin Rolü: Türkiye, bu ülkeleri ilk tanıyan ve onlarla diplomatik ilişkiler kuran (büyükelçilik açan) ilk ülkelerden biri olmuştur. Bu ülkelerle siyasi, kültürel ve ekonomik alanda yoğun ilişkiler geliştirilmiştir. 🇹🇷❤️
• Kültürel ve Eğitim İlişkileri: Türkiye, Türk Cumhuriyetleri ile kültürel bağlarını güçlendirmek için birçok adım atmıştır. Öğrenci değişim programları, ortak kültür ve sanat etkinlikleri bu ilişkilerin önemli bir parçasıdır. Örneğin, Türk Cumhuriyetlerinden birçok öğrenci Türkiye'de yüksek öğrenim görmektedir. 📚

Uluslararası İş Birliği Kuruluşu: TÜRKSOY

• TÜRKSOY Nedir? Açılımı "Türk Kültür ve Sanatları Ortak Yönetimi"dir. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan'ın kültür bakanları tarafından 1993 yılında kurulmuştur. 🎨🎭
• TÜRKSOY'un Amaçları:
  • Türk dilini konuşan Türk devletlerinin ve milletlerinin birbirlerini daha iyi anlamalarını sağlamak. 🗣️
  • Türk kültür ve sanatının korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması yönünde çalışmalar yapmak. Örneğin, ortak festivaller düzenlemek, geleneksel sanatları yaşatmak. 🖼️
  • Türk kültürünün uluslararası alanda tanıtılmasını sağlamak. 🌍
  • Tarihî, siyasi, coğrafi koşulların ve dış etkilerin neden olduğu kültürel farklılaşmaları ortadan kaldırmak ve ortak bir kültürel bilinç oluşturmak.
• ⚠️ Dikkat: TÜRKSOY, adından da anlaşılacağı gibi kültürel ve sanatsal iş birliğine odaklanmıştır. Kuruluş amaçları arasında doğrudan dış ticaret hacmini artırmak gibi ekonomik hedefler yer almaz. Ticaret genellikle başka kuruluşlar aracılığıyla yürütülür. 💰❌

Bu ders notları, "Milli Dış Politikamız" konusunu daha iyi anlamana yardımcı olacaktır. Sınavlarında başarılar dilerim! ✨