🎓 6. Sınıf Milli Dış Politikamız (Türk Cumhuriyetleri ve Komşu Ülkelerle İlişkiler) Test 3 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, Türkiye'nin dünya üzerindeki önemli konumunu, komşularıyla ve Türk Cumhuriyetleriyle olan ilişkilerini, bu ilişkileri yürüten uluslararası kuruluşları ve dış politikamızın temel ilkelerini anlamana yardımcı olacak. Sınavda başarılı olmak için bu konulara dikkatlice göz at!

Türkiye'nin Stratejik Konumu ve Komşuları 🌍

Türkiye, dünya haritasında coğrafi olarak çok özel bir yere sahiptir. Bu konum, ülkemize hem avantajlar hem de sorumluluklar yükler.

• Kıtalar Arası Köprü: Türkiye, Asya ve Avrupa kıtalarını birbirine bağlayan bir köprü görevi görür. Hatta Afrika kıtasına olan yakınlığıyla da önemli bir geçiş noktasıdır. Bu durum, farklı kültürlerin ve ticaret yollarının kesiştiği bir nokta olmamızı sağlar.
• Medeniyetler Beşiği: Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Anadolu, Doğu ve Batı medeniyetleri arasında kültürel bir köprü vazifesi görür. Bu sayede çok zengin bir kültürel etkileşime sahibiz.
• Komşularımız: Ülkemizin çevresinde birçok komşu ülke bulunur. Bu komşularımızla iyi ilişkiler kurmak, dış politikamızın temel taşlarından biridir.
• 💡 İpucu: Türkiye'nin komşuları; Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan sınırı), İran, Irak ve Suriye'dir. Harita üzerinde bu ülkelerin yerlerini öğrenmek çok faydalıdır. Suudi Arabistan gibi ülkeler ise Türkiye'nin komşusu değildir.
• Örnek: İstanbul'da düzenlenen Kıtalar Arası Avrasya Maratonu gibi etkinlikler, Türkiye'nin iki kıtayı birleştiren konumunu ve kültürel zenginliğini dünyaya gösteren güzel bir örnektir.

Türk Cumhuriyetleri ve Kardeşlik Bağlarımız 🇹🇷🇰🇿🇺🇿🇹🇲🇦🇿

Türkiye'nin, ortak dil, tarih ve kültürel bağları bulunan kardeş ülkelerle ilişkileri büyük önem taşır. Özellikle Orta Asya'da bağımsızlıklarını kazanan Türk Cumhuriyetleri ile güçlü bağlarımız vardır.

• Orta Asya Türk Cumhuriyetleri: Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Azerbaycan gibi ülkelerle derin kültürel ve tarihi bağlarımız bulunur. Bu ülkelerle birçok alanda işbirliği yaparız. Moğolistan ise bu grupta yer almaz.
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC): Akdeniz'deki yavru vatanımız KKTC ile de çok özel ve güçlü ilişkilerimiz vardır. Türkiye, KKTC'nin her alanda en büyük destekçisidir.
• KKTC Ekonomisi: KKTC ekonomisinde turizm (Akdeniz'in güzel plajları ve tarihi yerleri 🏖️), eğitim (birçok üniversitesi ve öğrenci nüfusu 🎓) ve ticaret önemli yer tutar. Madencilik ise KKTC ekonomisinde çok belirleyici bir sektör değildir.

Uluslararası İşbirliği Kuruluşlarımız: El Ele, Gönül Gönüle!🤝

Türkiye, kardeş ülkelerle ve diğer dünya ülkeleriyle işbirliğini geliştirmek için çeşitli kuruluşlar aracılığıyla çalışmalar yapar. Bu kuruluşlar sayesinde kültürel mirasımızı korur, yardımlaşır ve ortak projeler geliştiririz.

• TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı): 1993 yılında kurulan TÜRKSOY, Türk dünyasının ortak kültürel mirasını korumak, geliştirmek ve dünyaya tanıtmak için çalışır. Tıpkı bir kütüphanenin eski ve değerli kitapları koruması gibi, TÜRKSOY da Türk kültürünü korur ve gelecek nesillere aktarır.
• TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı): TİKA, Türkiye'nin dost ve kardeş ülkelerde kalkınma projeleri yürüten, eğitim, sağlık, tarım, altyapı gibi birçok alanda yardım ve işbirliği sağlayan önemli bir kuruluştur. Özellikle Avrasya ülkelerinde (yani Avrupa ve Asya'nın birleştiği geniş coğrafyada) aktif rol oynar. TİKA, ülkeler arasında bir köprü gibi yardımlaşmayı ve kalkınmayı sağlar.
• Türk Keneşi (Türk Devletleri Teşkilatı): Türk dili konuşan ülkeler arasında kapsamlı işbirliğini (siyasi, ekonomik, kültürel) teşvik eden uluslararası bir kuruluştur.
• ⚠️ Dikkat: TÜRKSAT (Türkiye Uydu Haberleşme ve Uzay Teknolojileri A.Ş.) bir uydu ve haberleşme şirketidir. Diğerleri gibi Türk dünyası ile kültürel veya kalkınma işbirliği alanında çalışan bir kuruluş değildir.

Milli Dış Politikamızın Temel İlkeleri ⚖️

Her ülkenin başka ülkelerle ilişkilerini belirleyen bazı temel kuralları ve ilkeleri vardır. Türkiye'nin dış politikası da Mustafa Kemal Atatürk'ün gösterdiği yolda, barışçıl ve bağımsızlıkçı bir anlayışla şekillenmiştir.

• Yurtta Sulh, Cihanda Sulh (Evde Barış, Dünyada Barış): Bu, Mustafa Kemal Atatürk'ün en önemli dış politika ilkesidir. Kendi ülkemizde barış ve huzur içinde yaşarken, dünyada da barışın ve dostluğun hüküm sürmesini isteriz. Komşularımızla ve tüm devletlerle iyi geçinmek, bu ilkenin temelini oluşturur.
• Tam Bağımsızlık: Türkiye, başka hiçbir ülkenin etkisi altında kalmadan, kendi kararlarını kendisi alan bağımsız bir devlettir. Bu, hem siyasi hem de ekonomik bağımsızlığı kapsar. Kendi ayakları üzerinde durmak, en önemli hedefimizdir.
• Karşılıklılık (Mütekabiliyet): Uluslararası ilişkilerde, bir ülkenin bize nasıl davrandığına göre biz de ona benzer şekilde karşılık veririz. Örneğin, bir ülke bize saygı gösterirse, biz de ona saygı gösteririz. Bu, ilişkilerde dengeyi sağlar.
• ⚠️ Dikkat: "Ekonomik üstünlük" kurmak veya başka bir ülkeye baskı yapmak gibi yaklaşımlar, Türkiye'nin milli dış politika ilkeleri arasında yer almaz. Biz, eşitlik ve karşılıklı saygıya önem veririz.

💡 Genel İpucu: Bu konuları çalışırken, haritaları kullanarak ülkelerin yerlerini ve komşuluk ilişkilerini görselleştirmek öğrenmeni kolaylaştırır. Ayrıca, uluslararası kuruluşların kısaltmalarını ve ne işe yaradıklarını bilmek de çok önemlidir! Başarılar dileriz! 🚀