🎓 6. Sınıf Demokratik Devlet Ve Organları (Yasama, Yürütme ve Yargı) Test 3 - Ders Notu ve İpuçları

Bu ders notu, demokratik devletin temel yapısını, devletin yasama, yürütme ve yargı organlarını, bu organların görevlerini ve Türk anayasa tarihindeki kuvvetler ayrılığı ilkesinin gelişimini anlamana yardımcı olacak. Bu konuları iyi kavramak, vatandaşlık bilincini geliştirmek ve sınavlarında başarılı olmak için çok önemli! Hadi başlayalım! 🚀

Demokratik Devlet ve Temel İlkeleri

• Milli Egemenlik: Demokratik devletlerde yönetme gücü, yani egemenlik, kayıtsız şartsız millete aittir. Millet, bu yetkisini seçimlerle belirlediği temsilcileri aracılığıyla kullanır. Yani, ülkemizi yönetecek kişileri biz seçeriz! 🗳️
• Cumhuriyet Yönetimi: Türkiye Cumhuriyeti, milli egemenlik esasına dayalı bir yönetim biçimidir. Bu sistemde devlet başkanı ve milletvekilleri seçimle iş başına gelir.
• Kuvvetler Ayrılığı: Demokrasinin en önemli özelliklerinden biridir. Devletin temel görevleri olan yasama (kanun yapma), yürütme (kanunları uygulama) ve yargı (adaleti sağlama) yetkilerinin farklı organlara verilmesidir. Bu, tek bir kişinin veya grubun tüm gücü elinde toplamamasını sağlar ve böylece özgürlüklerimizi korur.
• ⚠️ Dikkat: Kuvvetler Birliği: Yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin tek bir kişide veya organda toplanmasıdır. Bu durum demokratik değildir ve anti-demokratik uygulamalara yol açabilir. Örneğin, bir ülkenin lideri hem kanunları kendi yapsa, hem kendi uygulasa, hem de kendi yargılasa, o ülkede adalet ve özgürlükler tehlikeye girer. ⛔

Devletin Temel Organları ve Görevleri

1. Yasama Yetkisi (Türkiye Büyük Millet Meclisi - TBMM) 🇹🇷

• Görevi: Ülkemizde yasama yetkisi, Türk milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) aittir. TBMM'nin temel görevi kanunları yapmak, değiştirmek ve yürürlükten kaldırmaktır.
• Yapısı: TBMM, halk tarafından seçilen milletvekillerinden oluşur. Ülkemizde şu an 600 milletvekili bulunmaktadır. Milletvekili seçilebilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekir.
• Kanun Yapma Süreci: Bir yasanın çıkması genellikle şu adımları izler:
  • Milletvekilleri kanun teklifi hazırlar.
  • Teklif, TBMM Başkanlığı'na sunulur ve ilgili komisyonlarda incelenir.
  • Komisyonlarda kabul edilen teklif, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülür ve oylanır.
  • TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen kanun, Cumhurbaşkanı'na gönderilir.
  • Cumhurbaşkanı kanunu onaylar ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Yayımlandıktan sonra kanun yürürlüğe girer.
• 💡 İpucu: Kanun teklif etme yetkisi sadece milletvekillerine aittir. TBMM Başkanı kanun teklif edemez.
• Diğer Görevleri:
  • Para basılmasına karar vermek. 💰
  • Uluslararası anlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak. 🤝
  • Bakanları ve Cumhurbaşkanlığı'nı denetlemek. 👀
  • Savaş ilanına karar vermek. ⚔️

2. Yürütme Yetkisi (Cumhurbaşkanı) 🧑‍⚖️

• Görevi: Yürütme yetkisi, yasaların uygulanması ve devlet işlerinin yürütülmesi demektir. Ülkemizde bu yetki Cumhurbaşkanı'na aittir. Cumhurbaşkanı, halk tarafından seçilir.
• Kanunları Onaylama ve Yayımlama: TBMM tarafından kabul edilen kanunları onaylamak ve Resmi Gazete'de yayımlanmasını sağlamak yürütme organının görevlerindendir.
• Günlük Hayattan Örnek: Okul müdürünün okulda belirlenen kuralları (kanunları) uygulaması ve okulun işleyişini sağlaması, yürütme yetkisine benzetilebilir. 🏫

3. Yargı Yetkisi (Bağımsız Mahkemeler) ⚖️

• Görevi: Yargı yetkisi, kanunlara uymayanları yargılamak, adaleti sağlamak ve uyuşmazlıkları çözmektir. Bu yetki, Türk milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemeler tarafından kullanılır.
• Yargı Bağımsızlığı: Yargı organının en önemli özelliği bağımsız olmasıdır. Hakim ve savcılar, görevlerini yaparken hiçbir kurumdan, kişiden veya organdan emir almazlar.
  • Bir emirle görevlerinden alınamazlar.
  • Ödenek ve yolluklardan yoksun bırakılamazlar (maddi güvenceleri vardır).
• 💡 İpucu: Yargı bağımsızlığı, adaletin doğru ve tarafsız bir şekilde dağıtılması için hayati öneme sahiptir. Eğer hakimler başkalarından emir alsaydı, kararları adil olmazdı.
• Anayasa Mahkemesi: Yasaların Anayasa'ya uygunluğunu denetleyen yüksek mahkemedir. Bir kanunun Anayasa'ya aykırı olup olmadığına karar verir.

Türk Anayasa Tarihinde Kuvvetler Ayrılığı

• 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye): Kurtuluş Savaşı döneminde yürürlüğe giren ilk anayasamızdır. Savaş koşulları nedeniyle tüm güçler (yasama, yürütme, yargı) Büyük Millet Meclisi'nde toplanmıştır. Bu duruma kuvvetler birliği denir.
• Sonraki Anayasalar (1924, 1961, 1982): Cumhuriyetin ilanından sonra kabul edilen anayasalarımızda (1924, 1961 ve günümüzde yürürlükte olan 1982 Anayasası) kuvvetler ayrılığı ilkesi benimsenmiştir. Bu anayasalarla demokratikleşme çalışmaları devam etmiş ve yasama, yürütme ve yargı yetkileri farklı organlara verilmiştir.

Bu ders notunu dikkatlice okuyarak ve örnekleri düşünerek konuları daha iyi anlayabilirsin. Unutma, bu bilgiler sadece sınav için değil, iyi bir vatandaş olmak için de çok değerli! Başarılar dilerim! ✨