Verilen metni dikkatlice inceleyerek her bir seçeneği değerlendirelim:
- Metin Analizi:
- Yargı: Kişilerin birbirleriyle ve devletle olan uyuşmazlıklarını çözme.
- Çözümleme: Kanunlara göre haklıyı haksızdan ayırarak yapılır.
- Adalet: Bu çözüme denir.
- Adalet sağlanması: Bağımsız mahkemeler vasıtasıyla olur.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Bireyler arasında yaşanan sorunlar yargı yoluyla çözümlenir.
Metinde "Kişilerin birbirleriyle (...) olan ilişkilerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözülmesine yargı denir" ifadesi geçmektedir. Bu, bireyler arası sorunların yargı yoluyla çözüldüğünü destekler. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- B) Mahkemeler aracılığıyla adalet sağlanır.
Metinde açıkça "Adalet de bağımsız mahkemeler vasıtasıyla sağlanır" denilmektedir. Dolayısıyla bu ifade söylenebilir.
- C) Yargının verdiği kararlar üzerinde yöneticilerin etkisi olmamalıdır.
Metinde adaletin "bağımsız mahkemeler" vasıtasıyla sağlandığı belirtilmiştir. "Bağımsızlık", mahkemelerin dış etkenlerden (yöneticiler dahil) etkilenmeden karar vermesi anlamına gelir. Bu nedenle, yöneticilerin etkisi olmaması gerektiği metinden çıkarılabilir ve söylenebilir.
- D) Adaletin sağlanması kanunların mahkemeler tarafından yapılmasına bağlıdır.
Metinde uyuşmazlıkların "kanunlara göre" çözüldüğü ve adaletin mahkemeler aracılığıyla sağlandığı belirtilmiştir. Ancak, kanunların mahkemeler tarafından yapıldığına dair bir bilgi yoktur. Mahkemeler kanunları uygulayan mercidir, yapan değil. Kanun yapma yetkisi yasama organına aittir. Bu ifade metindeki bilgilerle çelişir ve metinden çıkarılamaz.
- A) Bireyler arasında yaşanan sorunlar yargı yoluyla çözümlenir.
Bu bilgiler ışığında, metinden çıkarılamayacak ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.