Sorunun Çözümü
Verilen soruda, Türkiye Selçukluları döneminde devletin iki önemli uygulaması belirtilmiştir:
- Yabancı tüccarlara gümrük indiriminde bulunulması: Bu uygulama, yabancı tüccarların Selçuklu topraklarına gelerek ticaret yapmalarını teşvik eder. Gümrük vergilerinin düşürülmesi, ticaret maliyetlerini azaltarak daha fazla yabancı sermayenin ve ürünün ülkeye girişini sağlar.
- Zarara uğrayan tüccarların zararlarının karşılanması: Bu uygulama, tüccarların (hem yerli hem de yabancı) ticaret yaparken karşılaşabilecekleri riskleri (soygun, doğal afet vb.) devlet güvencesi altına alır. Bu durum, tüccarların güvenle ticaret yapmalarını ve uzun mesafeli ticaret yollarını kullanmalarını teşvik eder. Bir nevi erken dönem sigortacılık görevi görür.
Bu iki uygulamanın ortak amacı, ticaret hacmini artırmak, özellikle de yabancı tüccarları ülkeye çekerek uluslararası ticareti canlandırmaktır. Bu sayede devletin ekonomik gücü artırılmaya çalışılmıştır.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Toplumun farklı sınıflara ayrılmasını sağlamak: Verilen uygulamalar ekonomik teşviklerdir, toplumsal sınıflandırma ile ilgili değildir.
- B) Uluslararası ekonomik ilişkileri gerçekleştirmek: Yabancı tüccarlara yönelik gümrük indirimleri ve ticaret güvencesi, doğrudan uluslararası ticaretin ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini hedefler. Bu, verilen uygulamaların temel amacıdır.
- C) Dış ülkelerin siyasi yapısını değiştirmek: Uygulamalar ekonomik niteliktedir, dış ülkelerin siyasi yapısına müdahale amacı taşımaz.
- D) Göçebe Türkmenlere yeni yurt alanları bulmak: Uygulamalar ticaret ve ekonomi ile ilgilidir, göçebe Türkmenlerin iskanı ile bir bağlantısı yoktur.
Bu analizler ışığında, Türkiye Selçuklularının bu uygulamalarla uluslararası ekonomik ilişkileri geliştirmeyi amaçladığı açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.