Verilen metni adım adım inceleyerek hangi yargılara ulaşılabileceğini ve hangisine ulaşılamayacağını belirleyelim:

• "Abbasi halifelerinin güçlerini kaybetmeleri sonucunda Türk komutanları Abbasi ailesinden istedikleri halife yapmaya başlamışlardır."
  • Bu ifade, Abbasi halifelerinin otoritesinin zayıfladığını gösterir. Dolayısıyla A) Abbasilerin merkezî otoritesi zayıflamıştır. yargısına ulaşılabilir.
  • Türk komutanların halife seçiminde belirleyici olması, C) Halife seçiminde Türkler etkili hâle gelmiştir. yargısına ulaşmamızı sağlar.
• "Türk komutanlar bulundukları yerlerde bağımsız devletler kurmuşlardır."
  • Bağımsız devletlerin kurulması, Abbasi Devleti'nin toprak bütünlüğünün bozulduğunu ve merkezî otoritenin gücünü kaybettiğini gösterir. Dolayısıyla B) Devletin bütünlüğü bozulmuştur. yargısına ulaşılabilir.
  • Bu durum da yine A) Abbasilerin merkezî otoritesi zayıflamıştır. yargısını destekler.
• D) Halifelik Abbasilerden Türklere geçmiştir.
  • Metinde Türk komutanların Abbasi ailesinden istedikleri kişiyi halife yaptıkları belirtilmiştir. Bu, halifelik makamının hala Abbasi ailesinde kaldığını, sadece seçiminde Türklerin etkili olduğunu gösterir. Halifelik makamının bizzat Türklere geçtiğine dair bir bilgi yoktur. Bu nedenle bu yargıya ulaşılamaz.

Cevap D seçeneğidir.