Bu soruda, Hz. Ömer Dönemi'ndeki gelişmelerin yer aldığı bir şema verilmiş ve boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisinin yazılamayacağı sorulmuştur. Şemadaki mevcut gelişmeler ve seçenekler incelenerek doğru cevaba ulaşılır.
- Şemadaki Mevcut Gelişmeler:
- Beyt'ül mal denilen devlet hazinesi oluşturuldu. (Mali ve idari bir gelişme)
- Ülke illere ayrıldı. Valilerin yanına adalet işlerine bakmak için kadılar atandı. (İdari ve hukuki bir gelişme)
- İkta adı verilen toprak sistemi oluşturuldu. (Ekonomik ve idari bir gelişme)
Bu gelişmelerin ortak özelliği, Hz. Ömer döneminde devletin kurumsallaşması ve idari yapısının güçlendirilmesine yönelik reformlar olmasıdır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Suriye ve Mısır fethedildi. Suriye ve Mısır'ın fethi, Hz. Ömer döneminin önemli askeri başarıları ve toprak genişlemesidir. Ancak bu, bir idari veya kurumsal reformdan ziyade, bir fetih ve yayılma hareketidir. Şemadaki diğer maddeler devletin iç işleyişi ve organizasyonu ile ilgilidir.
- B) Cünd adı verilen ordugâh birimleri kuruldu. Cünd sistemi, askeri ve idari bir örgütlenmedir. Hz. Ömer döneminde ordunun düzenlenmesi ve yerleşim yerlerinin askeri açıdan organize edilmesi amacıyla kurulmuştur. Bu, idari bir reformdur.
- C) Vergilerin düzenli toplanması için Hicri takvim yapıldı. Hicri takvimin kabulü, özellikle vergi toplama ve devlet kayıtlarının düzenlenmesi gibi idari işler için yapılmış önemli bir kurumsal düzenlemedir. Bu, idari bir reformdur.
- D) Divan örgütü kuruldu. Divan örgütü (özellikle askeri divan), devletin gelirlerini ve giderlerini, askerlerin maaşlarını ve ailelerinin kayıtlarını tutmak amacıyla kurulmuş önemli bir idari kurumdur. Bu, idari bir reformdur.
- Sonuç:
Şemadaki ve B, C, D seçeneklerindeki gelişmelerin hepsi Hz. Ömer döneminde gerçekleşen idari, hukuki, mali ve askeri kurumsallaşma adımlarıdır. Ancak A seçeneğindeki "Suriye ve Mısır fethedildi" ifadesi, bir toprak genişlemesi ve askeri başarı olup, diğerleri gibi doğrudan bir idari veya kurumsal reform niteliği taşımaz. Bu nedenle, şemadaki boşluğa yazılamayacak olan seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.