Verilen soruda, rollerin insan davranışları üzerindeki etkisine örnek teşkil etmeyen durumu bulmamız istenmektedir. Öncelikle rollerin ne anlama geldiğini ve insan davranışlarıyla ilişkisini hatırlayalım: Roller, bireylerin belirli sosyal durumlarda veya gruplarda üstlendikleri beklentiler ve davranış kalıplarıdır. Bu roller, bireyin kişisel özelliklerinden bağımsız olarak davranışlarını şekillendirebilir.
- I. İçine kapanık olan Ahmet'in çalıştığı mağazada müşterilerle sohbet etmesi: Ahmet'in içine kapanık olması kişisel bir özelliğidir. Ancak mağazada çalışması (satış görevlisi, müşteri temsilcisi vb. rolü), ondan müşterilerle iletişim kurmasını, sohbet etmesini bekler. Bu durumda, Ahmet'in rolü, onun kişisel özelliğine rağmen davranışlarını (sohbet etme) etkilemiştir. Dolayısıyla bu, rollerin insanlar üzerindeki etkisine bir örnektir.
- II. Gök gürültüsü ile beraber Figen'in evde irkilmesi: Gök gürültüsü, çevresel bir uyarıcıdır. İrkilme ise bu tür ani ve yüksek seslere karşı verilen doğal, istemsiz bir tepkidir. Bu durum, Figen'in herhangi bir sosyal rolüyle (evde olması, anne olması, öğrenci olması vb.) ilgili değildir; tamamen fizyolojik veya psikolojik bir reflekstir. Bu nedenle, rollerin insanlar üzerindeki etkisine örnek oluşturmaz.
- III. Evde hiperaktif olan Burcu'nun sınıfta öğretmenini sessizce dinlemesi: Burcu'nun evde hiperaktif olması kişisel bir özelliğidir. Ancak sınıfta "öğrenci" rolünü üstlendiğinde, bu rol ondan sessiz ve dikkatli olmasını bekler. Burcu'nun bu beklentiye uygun davranarak öğretmenini sessizce dinlemesi, rolün onun davranışlarını (hiperaktiflikten sessizliğe geçiş) etkilediğini gösterir. Dolayısıyla bu da, rollerin insanlar üzerindeki etkisine bir örnektir.
Yukarıdaki analizlere göre, sadece II. madde rollerin insanlar üzerindeki etkisine örnek teşkil etmemektedir. Bu nedenle doğru cevap Yalnız II olmalıdır.
Cevap A seçeneğidir.