Sorunun Çözümü
Verilen soruyu adım adım inceleyelim:
- Giriş Bilgisi: İç salgı bezlerinin hormon adı verilen kimyasal salgılar üreterek vücut sistemlerini düzenlediği belirtilmiştir.
- Can'ın Yaşadığı Olaylar:
- Köpek görünce heyecanlanma, kalp atışlarının hızlanması, uzaklaşma (stres/tehlike tepkisi).
- Parkta oynadıktan sonra acıkma ve yemek yeme (metabolizma ve enerji ihtiyacı).
- Aynada vücudunun şekillenmesi, sivilce ve sakal çıkması (ergenlik/büyüme ve gelişme).
Şimdi çıkarımları değerlendirelim:
- I. Can'ın köpeği gördüğünde verdiği tepkiler böbrek üstü bezinden salgılanan adrenalin hormonu sayesinde gerçekleşmiştir.
- Can'ın heyecanlanması, kalp atışlarının hızlanması ve kaçma isteği, "savaş ya da kaç" tepkisinin tipik belirtileridir. Bu tepkiler, böbrek üstü bezlerinden salgılanan adrenalin (epinefrin) hormonu tarafından kontrol edilir. Bu çıkarım doğrudur.
- II. Can'ın tiroit bezinden salgılanan hormonlar kan şekerini düzenlemiştir.
- Can'ın acıkması ve yemek yemesi kan şekeri dengesiyle ilgilidir. Tiroit bezinden salgılanan tiroksin hormonu, vücudun genel metabolizma hızını düzenler. Karbonhidrat metabolizması da bu genel metabolizmanın bir parçasıdır. Tiroit hormonları doğrudan kan şekerini düzenleyen insülin ve glukagon gibi hormonlar olmasa da, metabolizma üzerindeki etkileri nedeniyle kan şekeri seviyeleri üzerinde dolaylı bir etkiye sahiptirler. Örneğin, hipertiroidi kan şekerini yükseltebilir. Bu nedenle, tiroit hormonlarının kan şekeri düzenlemesinde bir rolü olduğu kabul edilebilir. Bu çıkarım doğrudur.
- III. Can'ın fiziksel olarak vücudunda geçirdiği değişim eşeysel hormonları sayesinde olmuştur.
- Can'ın vücudunun şekillenmesi, sivilce oluşumu ve sakal çıkması gibi değişiklikler ergenlik dönemine ait ikincil eşeysel özelliklerdir. Bu özelliklerin ortaya çıkışı, erkeklerde testosteron gibi eşeysel hormonların etkisiyle gerçekleşir. Bu çıkarım doğrudur.
Yukarıdaki değerlendirmelere göre, Can'ın yaşadığı olaylardan I, II ve III numaralı çıkarımların hepsi yapılabilir.
Cevap D seçeneğidir.