Sorunun Çözümü
Melis'in yaptığı deneyi adım adım inceleyelim:
- Başlangıçta, bir karton kutuya çalar saat koyup kapağını kapatıyor ve tik tak sesini dinliyor. Bu, sesin karton kutu içindeki havada ve karton duvarlardan geçişinin bir referans noktasıdır.
- Daha sonra kutuya sırasıyla kumaş, gazete kağıdı ve köpük levha parçaları ekliyor. Her eklemeden sonra kutunun kapağını kapatıp tik tak sesini tekrar dinliyor.
Bu deneyde Melis, kutunun içine farklı malzemeler ekleyerek sesin bu malzemelerle etkileşimini gözlemliyor. Sesin şiddetindeki veya duyulabilirliğindeki değişiklikler, eklenen malzemelerin sesi ne kadar iyi yuttuğunu veya engellediğini gösterir.
- A) Maddelerin sesi soğurma özellikleri birbirinden farklı mıdır? Melis, farklı malzemeler (kumaş, gazete, köpük) ekleyerek sesin bu malzemeler tarafından nasıl etkilendiğini, yani ne kadarının soğurulduğunu veya yansıtıldığını gözlemlemektedir. Eğer sesin şiddetinde bir değişiklik fark ederse, bu, malzemelerin ses soğurma özelliklerinin farklı olduğunu gösterir. Bu seçenek, yapılan deneyin amacına en uygun olanıdır.
- B) Sesin yayılabilmesi için maddesel ortama ihtiyaç var mıdır? Deneyin tamamı maddesel ortamda (hava ve eklenen malzemeler) gerçekleşmektedir. Vakum ortamı oluşturulmadığı için bu sorunun cevabı araştırılmamaktadır.
- C) Sesin farklı maddelerde yayılma hızları da farklı mıdır? Melis, sesin hızını doğrudan ölçmüyor veya karşılaştırmıyor. Dinlediği şey sesin şiddeti ve duyulabilirliğidir, hızı değildir.
- D) Ses dalgaları ilerledikçe enerjilerinde azalma olur mu? Ses dalgaları her zaman ilerledikçe enerji kaybeder. Ancak bu deney, farklı malzemelerin bu enerji kaybını ne ölçüde etkilediğini, yani soğurma kapasitelerini karşılaştırmaktadır. Genel bir enerji azalması prensibini değil, malzemelerin bu prensip üzerindeki spesifik etkilerini araştırmaktadır.
Sonuç olarak, Melis farklı malzemeler ekleyerek sesin duyulabilirliğindeki değişimi gözlemlediği için, bu malzemelerin sesi soğurma özelliklerinin birbirinden farklı olup olmadığını araştırmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.