Sesin sürati, ortamın cinsine ve sıcaklığına bağlıdır. Genel olarak:
- Ses en hızlı katılarda, sonra sıvılarda, en yavaş ise gazlarda yayılır ($v_{katı} > v_{sıvı} > v_{gaz}$).
- Aynı ortamda sıcaklık arttıkça sesin sürati artar.
Tablodaki verileri ve bu bilgileri kullanarak sembollerin temsil ettiği süratleri karşılaştıralım:
- $\blacktriangle$: Demir (Katı), 30°C
- $\bullet$: Su (Sıvı), 30°C
- $\blacksquare$: Hava (Gaz), 20°C
- $\star$: Demir (Katı), 20°C
Şimdi karşılaştırmaları yapalım:
- Ortam aynı, sıcaklık farklı:
- Demir (30°C) ($\blacktriangle$) ile Demir (20°C) ($\star$) karşılaştırıldığında, sıcaklık arttıkça sürat arttığı için $\blacktriangle > \star$ olmalıdır.
- Sıcaklık aynı, ortam farklı:
- Demir (30°C) ($\blacktriangle$) ile Su (30°C) ($\bullet$) karşılaştırıldığında, katıda ses sıvıdan daha hızlı yayıldığı için $\blacktriangle > \bullet$ olmalıdır.
- Genel sıralama:
- En hızlı ses katı ortamda ve yüksek sıcaklıkta yayılır. Bu durumda $\blacktriangle$ (Demir, 30°C) en büyük değerdir.
- En yavaş ses gaz ortamda ve düşük sıcaklıkta yayılır. Bu durumda $\blacksquare$ (Hava, 20°C) en küçük değerdir.
- Katı (Demir, 20°C) ($\star$) ile Sıvı (Su, 30°C) ($\bullet$) karşılaştırıldığında, katıdaki ses sürati genellikle sıvıdaki ses süratinden çok daha büyüktür. Bu nedenle $\star > \bullet$ olmalıdır.
Bu bilgilere göre süratlerin sıralaması (büyükten küçüğe): $\blacktriangle > \star > \bullet > \blacksquare$.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) $\blacktriangle$ sembolü ile gösterilen değer en büyüktür.
Sıralamamıza göre $\blacktriangle$ en büyük değerdir. Bu ifade doğrudur.
- B) $\blacksquare$ sembolü ile gösterilen değer en küçüktür.
Sıralamamıza göre $\blacksquare$ en küçük değerdir. Bu ifade doğrudur.
- C) $\blacktriangle$ ve $\star$ sembolleri ile gösterilen değerler aynıdır.
$\blacktriangle$ (Demir, 30°C) ve $\star$ (Demir, 20°C) aynı ortamda farklı sıcaklıklarda olduğu için süratleri farklıdır ($\blacktriangle > \star$). Bu ifade yanlıştır.
- D) $\bullet$ sembolü ile gösterilen değer, $\blacksquare$ sembolü ile gösterilen değerden büyüktür.
$\bullet$ (Su, 30°C) bir sıvı, $\blacksquare$ (Hava, 20°C) bir gazdır. Ses sıvılarda gazlardan daha hızlı yayıldığı için $\bullet > \blacksquare$ olmalıdır. Bu ifade doğrudur.
Soru yanlış olan ifadeyi sorduğu için doğru cevap C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.