Sorunun Çözümü
Verilen deneyde, elektrikli bir alarm havası boşaltılmış bir fanusun içine konulmuş ve alarm çalıştırıldığında sesinin duyulamadığı belirtilmiştir. Bu deney, sesin yayılması için maddesel bir ortama ihtiyaç duyduğunu açıkça göstermektedir.
- A) Ses maddesel olmayan ortamlarda yayılmaz. Bu ifade doğrudur. Deneyde fanusun havası boşaltıldığında (maddesel olmayan ortam oluşturulduğunda) alarmın sesi duyulmamıştır. Ses, mekanik bir dalga olduğu için yayılması için bir ortama (katı, sıvı veya gaz) ihtiyaç duyar.
- B) Elektrikli alarm yerine normal çalar saat kullanılsaydı ses duyulabilirdi. Bu ifade yanlıştır. Sesin duyulmaması, alarmın türüyle (elektrikli veya mekanik) ilgili değildir; ortamın varlığıyla ilgilidir. Fanusun içi boşaltıldığında, hangi tür ses kaynağı olursa olsun, ses yayılamayacağı için duyulamazdı.
- C) Fanus yavaş yavaş hava ile doldurulursa alarm sesi giderek artan şekilde duyulmaya başlanır. Bu ifade doğrudur. Fanusa hava geri verildiğinde, sesin yayılması için bir ortam oluşur. Ortamın yoğunluğu arttıkça ses dalgaları daha iyi iletilir ve ses giderek daha net ve yüksek duyulmaya başlar.
- D) Sesin yayılmadığı yapay ortamlar oluşturulabilir. Bu ifade doğrudur. Deneyde oluşturulan vakumlu fanus, sesin yayılmadığı yapay bir ortam örneğidir. Uzay boşluğu gibi doğal vakum ortamları da sesin yayılmadığı yerlerdir.
Yukarıdaki analizlere göre, yanlış olan ifade B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.