Verilen soruda, bir maddenin farklı fiziksel hallerine ait özellikler ve bu hallerdeki taneciklerin öteleme hareketlerini gösteren sütun grafiği istenmektedir.
- Fiziksel Halleri Belirleme:
- K Hâli: "Belirli bir hacmi vardır ancak belirli bir şekli yoktur. İçine konulduğu kabın şeklini alır." Bu özellikler sıvı hâline aittir. Sıvı tanecikleri titreşim, dönme ve öteleme hareketi yapar.
- L Hâli: "Belirli bir şekli ve hacmi vardır. Tanecikleri arasındaki boşluk son derece azdır." Bu özellikler katı hâline aittir. Katı tanecikleri sadece titreşim hareketi yapar, öteleme hareketi yok denecek kadar azdır.
- M Hâli: "Belirli bir şekli ve hacmi yoktur. Bulundukları kapalı kabın hacmini doldurur." Bu özellikler gaz hâline aittir. Gaz tanecikleri titreşim, dönme ve en fazla öteleme hareketi yapar.
- Öteleme Hareketi Yoğunluğunu Sıralama:
Taneciklerin öteleme hareketi serbestlik derecesi ile doğru orantılıdır. Bu durumda:
- Katı (L): Öteleme hareketi en azdır (neredeyse yoktur).
- Sıvı (K): Öteleme hareketi katıdan fazla, gazdan azdır.
- Gaz (M): Öteleme hareketi en fazladır.
Dolayısıyla, öteleme hareketi miktarı açısından sıralama: L (Katı) < K (Sıvı) < M (Gaz) olmalıdır.
- Grafikleri İnceleme:
Bu sıralamaya uyan sütun grafiğini bulmalıyız. Grafikte L'nin sütunu en kısa, K'nin sütunu orta, M'nin sütunu ise en uzun olmalıdır.
- A seçeneği: L'nin sütunu kısa, K'nin sütunu orta-yüksek, M'nin sütunu en yüksek. Bu sıralamaya uyar.
- B seçeneği: L'nin sütunu K'den yüksek, bu yanlış.
- C seçeneği: L'nin sütunu K'den yüksek, bu yanlış.
- D seçeneği: L'nin sütunu çok kısa (neredeyse yok), K'nin sütunu orta, M'nin sütunu en yüksek. Bu sıralamaya en uygun ve fiziksel olarak en doğru gösterimdir, çünkü katı taneciklerinin öteleme hareketi ihmal edilebilir düzeydedir.
D seçeneğindeki grafikte, L hâli (katı) için öteleme hareketi çubuğu en kısa (neredeyse sıfır), K hâli (sıvı) için orta uzunlukta ve M hâli (gaz) için en uzun çubuk gösterilmiştir. Bu durum, katıların öteleme hareketinin çok sınırlı, sıvıların orta düzeyde ve gazların en fazla öteleme hareketine sahip olduğu bilgisiyle tamamen uyumludur.
Cevap D seçeneğidir.