Verilen deney, maddenin hâl değişimlerini (erime ve buharlaşma) ve bu değişimler sırasında taneciklerin davranışlarını gözlemlemeyi amaçlamaktadır.

• 1. Aşama: Buz (katı hâl) ısıtılarak eritiliyor. Katı hâldeki tanecikler belirli bir düzen içinde sıkıca istiflenmiş olup, sadece bulundukları yerde titreşim hareketi yaparlar.
• 2. Aşama: Eriyen su (sıvı hâl) ısıtılıyor. Sıvı hâldeki tanecikler katıya göre daha düzensizdir, birbirleri üzerinden kayarak titreşim, dönme ve öteleme hareketleri yapabilirler.
• 3. Aşama: Su buharlaşarak gaz hâline geçiyor. Gaz hâldeki tanecikler birbirinden çok uzakta ve düzensiz hareket ederler; titreşim, dönme ve öteleme hareketlerini en serbest şekilde yaparlar.

Şimdi seçenekleri değerlendirelim:

• A) Maddelerde görülen hâl değişimleri taneciklerin hareket hızında değişimlere neden olmuştur.
  Doğru. Isı enerjisi aldıkça taneciklerin kinetik enerjisi ve dolayısıyla hareket hızı artar. Katıdan sıvıya, sıvıdan gaza geçişte taneciklerin hızı artar.
• B) Tanecikler arasındaki boşluk 3. aşamada en fazla olmuştur.
  Doğru. Katı hâlde tanecikler arası boşluk en az, sıvı hâlde orta, gaz hâlde ise en fazladır. 3. aşama gaz hâlini temsil ettiğinden, boşluk en fazladır.
• C) Tanecikler 1. aşamada hareketsiz iken 2 ve 3. aşamada dönme ve öteleme hareketi yapmaya başlamıştır.
  Yanlış. 1. aşamada (katı hâl) tanecikler tamamen hareketsiz değildir; bulundukları yerde titreşim hareketi yaparlar. Dönme ve öteleme hareketleri ise sıvı ve gaz hâllerinde daha belirginleşir. Dolayısıyla "hareketsiz iken" ifadesi yanlıştır.
• D) Deneyi yapma amacı, hâl değişimine bağlı olarak maddenin tanecikleri arasındaki boşluğu ve taneciklerin hareketliliğinin değiştiğini gözlemlemek olabilir.
  Doğru. Deneyin aşamaları, maddenin farklı hâllerinde taneciklerin düzeni, boşlukları ve hareket türlerindeki değişimleri göstermektedir.

Bu durumda, C seçeneğindeki ifade yanlıştır çünkü katı hâldeki tanecikler de titreşim hareketi yaparlar, tamamen hareketsiz değildirler.

Cevap C seçeneğidir.