Sorunun Çözümü
Muhammet'in kurduğu deney düzeneklerini ve sonuçlarını adım adım inceleyelim:
- 1. Deney Düzeneği: Mide özsuyu + Kıyma $\rightarrow$ Et parçalanıyor. (Hızlı kimyasal sindirim)
- 2. Deney Düzeneği: Mide özsuyu + Kuşbaşı et $\rightarrow$ Et çok geç parçalanıyor. (Yavaş kimyasal sindirim)
- 3. Deney Düzeneği: Tükürük sıvısı + Kıyma $\rightarrow$ Et parçalanmıyor. (Kimyasal sindirim yok)
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Fiziksel sindirimin kimyasal sindirim üzerindeki etkisini: 1. ve 2. düzenekleri karşılaştırdığımızda, mide özsuyu aynı olmasına rağmen kıyma (daha küçük parçalar, fiziksel sindirim etkisi) daha hızlı parçalanırken, kuşbaşı et (daha büyük parçalar) çok geç parçalanmıştır. Bu durum, fiziksel sindirimin (yüzey alanını artırmanın) kimyasal sindirim hızını artırdığını gösterir. Dolayısıyla bu çıkarım yapılabilir.
- B) Tükettiğimiz et ürünlerine hangi enzimlerin etki edebileceğini: 1. ve 2. düzeneklerde mide özsuyunun eti parçaladığı (sindirdiği) görülürken, 3. düzenekte tükürük sıvısının eti parçalamadığı görülmüştür. Bu, etin sindiriminde mide özsuyundaki enzimlerin etkili olduğunu, tükürükteki enzimlerin ise etkili olmadığını gösterir. Dolayısıyla bu çıkarım yapılabilir.
- C) Etin her organda kimyasal sindirime uğramayacağını: Mide özsuyu (mideyi temsil eder) eti sindirirken, tükürük sıvısı (ağzı temsil eder) eti sindirmemiştir. Bu durum, etin her organda kimyasal sindirime uğramayacağını gösterir. Dolayısıyla bu çıkarım yapılabilir.
- D) Fiziksel sindirim olmadan besinlerin asla parçalanamayacağını: Deney, fiziksel sindirimin (parça büyüklüğünün) kimyasal sindirim hızını nasıl etkilediğini göstermektedir (1. ve 2. düzenekler). Ancak "asla" gibi kesin bir ifade kullanmak için, fiziksel sindirimin hiç olmadığı bir durumda kimyasal sindirimin kesinlikle gerçekleşmediğini gösteren bir deney düzeneği yoktur. Kuşbaşı et bile bir miktar fiziksel forma sahiptir. Deney, fiziksel sindirimin kimyasal sindirimi hızlandırdığını gösterir, ancak onsuz kimyasal sindirimin "asla" gerçekleşmeyeceğini kanıtlamaz. Çok büyük bir et parçasının mide özsuyunda çok uzun bir süre sonra bile olsa parçalanabileceği ihtimali vardır. Bu nedenle, bu deneyden böyle kesin bir yargıya varılamaz.
Cevap D seçeneğidir.