Sorunun Çözümü
Verilen soruda, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı aldığı seçeneği bulmamız istenmektedir.
- Niteleme sıfatı: İsme sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap verir ve ismin rengini, durumunu, biçimini vb. bildirir.
- Belirtme sıfatı: İsmi işaret, sayı, belirsizlik veya soru yoluyla belirten sıfatlardır.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Beyaz ev kırık döküktü.
- "ev" ismine "Nasıl ev?" diye sorduğumuzda "Beyaz" cevabını alırız. "Beyaz" bir niteleme sıfatıdır. Bu cümlede belirtme sıfatı yoktur.
- B) Bir gün karşılaştığımızda heyecanlandım.
- "gün" ismine "Kaç gün?" veya "Hangi gün?" diye sorduğumuzda "Bir" cevabını alırız. Buradaki "Bir" belirsizlik anlamı taşıyan bir belirtme sıfatıdır (belgisiz sıfat). Bu cümlede niteleme sıfatı yoktur.
- C) Az sonra birkaç kişi içeri girdi.
- "kişi" ismine "Kaç kişi?" diye sorduğumuzda "birkaç" cevabını alırız. "birkaç" belirsizlik bildiren bir belirtme sıfatıdır (belgisiz sıfat). Bu cümlede niteleme sıfatı yoktur.
- D) Uzun bir yaz geride kalmıştı.
- "yaz" ismine "Nasıl yaz?" diye sorduğumuzda "Uzun" cevabını alırız. "Uzun" bir niteleme sıfatıdır.
- Aynı "yaz" ismine "Hangi yaz?" diye sorduğumuzda "bir" cevabını alırız. Buradaki "bir" belirsizlik anlamı taşıyan bir belirtme sıfatıdır (belgisiz sıfat).
- Bu seçenekte "yaz" ismi hem "Uzun" (niteleme sıfatı) hem de "bir" (belirtme sıfatı) tarafından nitelenmiş ve belirtilmiştir.
Bu nedenle, doğru cevap D seçeneğidir.