Sorunun Çözümü
Soruda, altı çizili ismin aldığı yapım eki sebebiyle soyut anlam kazandığı seçeneği bulmamız istenmektedir. Her bir seçeneği inceleyelim:
-
A) Böyle günlerde insanlık adına üzülüyorum.
- Burada altı çizili kelime "insanlık"tır.
- Kelimenin kökü "insan"dır ve somut bir varlığı ifade eder.
- "İnsan" kelimesi "-lık" yapım ekini alarak "insanlık" olmuştur. "İnsanlık" kelimesi, insanların genel durumu, insana yakışır davranışlar veya tüm insan topluluğu gibi soyut bir anlam kazanmıştır. Yani, somut olan "insan" kelimesi, yapım ekiyle soyut bir kavram olan "insanlık" haline gelmiştir.
-
B) Böyle bir duyguyu hiçbir zaman yaşamadım.
- Burada altı çizili kelime "yaşamadım" bir fiildir (eylemdir), isim değildir. Soru bizden altı çizili bir isim bulmamızı istediği için bu seçenek elenir.
-
C) Zor zamanlarda kitaplığım en yakın dostum olmuştur.
- Burada altı çizili kelime "kitaplığım"dır.
- Kelimenin kökü "kitap"tır ve somut bir nesnedir.
- "Kitap" kelimesi "-lık" yapım ekini alarak "kitaplık" olmuştur. "Kitaplık", kitapların konulduğu yer veya mobilya anlamına gelir ve hala somut bir kavramdır. "-ım" eki ise iyelik ekidir. Anlam somut kalmıştır.
-
D) Seninle okulun arkasındaki fidanlıkta buluşalım.
- Burada altı çizili kelime "fidanlıkta"dır.
- Kelimenin kökü "fidan"dır ve somut bir bitkiyi ifade eder.
- "Fidan" kelimesi "-lık" yapım ekini alarak "fidanlık" olmuştur. "Fidanlık", fidanların yetiştirildiği yer anlamına gelir ve hala somut bir mekandır. "-ta" eki ise bulunma hal ekidir. Anlam somut kalmıştır.
Yukarıdaki incelemelere göre, sadece A seçeneğinde altı çizili isim ("insanlık"), aldığı "-lık" yapım eki sayesinde somut anlamdan (insan) soyut anlama (insanlık) geçiş yapmıştır.
Cevap A seçeneğidir.