Sorunun Çözümü
- Soruda, bazı deyimlerin tam bir cümle niteliğinde olduğu belirtilmiş ve bu maddeyi örneklemeyen deyim sorulmuştur. Yani, tam bir cümle olmayan deyimi bulmalıyız.
- A) "Çoğu gitti, azı kaldı." ifadesi, iki ayrı yüklemi ("gitti", "kaldı") olan, tam bir yargı bildiren bir cümledir.
- B) "Pireyi deve yapmak" ifadesi, "-mak, -mek" mastar ekiyle biten bir fiil grubudur. Bir eylemi ifade eder ancak tek başına tam bir cümle (yargı) niteliğinde değildir. Bir cümlede yüklem olarak kullanılabilir (örn: "O, pireyi deve yapar.") ama kendisi cümle değildir.
- C) "Adet yerini bulsun." ifadesi, "bulsun" (istek kipi) yüklemi olan, tam bir yargı bildiren bir cümledir.
- D) "Yükte hafif, pahada ağır." ifadesi, yüklemi düşmüş (ek fiil "dır" düşmüş) olsa da tam bir yargı bildiren, cümle niteliğinde bir deyimdir (örn: "Bu eşya yükte hafif, pahada ağırdır.").
- Bu durumda, tam bir cümle niteliğinde olmayan deyim B seçeneğidir.
- Doğru Seçenek B'dır.