Sorunun Çözümü
Kültürümüzde yer alan "borç sildirme" geleneği, özellikle Osmanlı döneminde yaygın olan ve günümüzde de farklı şekillerde devam eden önemli bir yardımlaşma biçimidir. Bu geleneğin temelinde yatan prensipleri inceleyelim:
- Borç Sildirme Geleneği: Bu gelenek, genellikle varlıklı kişilerin, esnafın zimem defterlerindeki (borç defterleri) borçlu kişilerin kim olduğunu bilmeden, rastgele seçtikleri sayfaların borçlarını ödemesi şeklinde gerçekleşirdi. Borcu ödenen kişi de kimin ödediğini bilmezdi.
- Amaç: Bu uygulamanın ana amacı, yardım edilen kişinin onurunu kırmadan, onu mahcup etmeden, gizlice destek olmaktı. Yardım eden kişi de yaptığı iyilikten dolayı bir karşılık veya teşekkür beklemez, gurur duyma veya gösteriş yapma amacı gütmezdi.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Yardım eden kişinin gurur duymasını sağlamak: Bu gelenek, yardım edenin gurur duymasından ziyade, tevazu ve gizliliği esas alır.
- B) Yardımının gizliden yapılmasını sağlamak: Borç sildirme geleneğinin en temel ve ayırt edici özelliği, yardımın hem yardım edenin hem de yardım edilenin kimliğini gizli tutarak yapılmasıdır. Bu, yardım edilenin mahcubiyetini önler ve yardım edenin riyadan uzak durmasını sağlar.
- C) Malın iyisinden yardım yapılmasını sağlamak: Yardımda bulunurken malın iyisini vermek genel bir erdem olsa da, "borç sildirme" geleneğinin ortaya çıkış sebebi doğrudan bu değildir. Bu gelenek, yardımın şekli ve gizliliği ile ilgilidir.
- D) Yardım edilen kişinin minnet altında kalmasını sağlamak: Tam aksine, bu gelenek yardım edilen kişinin minnet altında kalmasını engellemeyi ve onurunu korumayı hedefler.
Bu bağlamda, "borç sildirme" geleneğinin ortaya çıkışındaki en temel motivasyon, yardımın kimseye duyurulmadan, gizlice yapılması ve böylece hem yardım edenin hem de yardım edilenin onurunun korunmasıdır.
Cevap B seçeneğidir.