Sorunun Çözümü
Tuncay'ın yaptığı deneyleri ve gözlemleri adım adım inceleyelim:
- Deney 1 (Sol üst): İki adet -q yüklü küre birbirini itmiş ve her biri düşeyle 20 derecelik açı yapmıştır. Bu, aynı cins yüklerin birbirini ittiğini gösterir.
- Deney 2 (Sağ üst): Bir adet -q yüklü küre ile bir adet +q yüklü küre birbirini çekmiş ve her biri düşeyle 40 derecelik açı yapmıştır. Bu, zıt cins yüklerin birbirini çektiğini gösterir.
- Deney 3 (Alt): İki adet -2q yüklü küre birbirini itmiş ve her biri düşeyle 70 derecelik açı yapmıştır. Bu da aynı cins yüklerin birbirini ittiğini gösterir.
Şimdi verilen öncülleri değerlendirelim:
- I. Aynı cins yükler birbirini iter, zıt cins yükler birbirini çeker.
- Deney 1 ve Deney 3'te (-q ile -q, -2q ile -2q) aynı cins yüklerin birbirini ittiği açıkça görülmektedir.
- Deney 2'de (-q ile +q) zıt cins yüklerin birbirini çektiği görülmektedir.
- Bu nedenle, I. öncül deneylerden çıkarılabilir.
- II. Yüklü cisimler, nötr cisimleri çeker.
- Verilen deneylerde yüklü bir cisim ile nötr bir cisim arasındaki etkileşim gözlemlenmemiştir. Tüm deneyler yüklü cisimler arasındadır.
- Bu nedenle, II. öncül bu deneylerden çıkarılamaz.
- III. Yük miktarı arttıkça, cisimler arasındaki itme ya da çekme kuvveti de artar.
- Deney 1'de (-q ile -q) itme kuvveti sonucu küreler 20 derece açılırken, Deney 3'te (-2q ile -2q) yük miktarı iki katına çıktığında itme kuvveti artmış ve küreler 70 derece açılmıştır. Daha büyük açı, daha büyük kuvvet anlamına gelir.
- Bu gözlem, yük miktarı arttıkça kuvvetin de arttığını desteklemektedir.
- Bu nedenle, III. öncül deneylerden çıkarılabilir.
Sonuç olarak, Tuncay'ın deneylerinden I ve III numaralı öncüllere ulaşılabilir.
Cevap B seçeneğidir.