Sorunun Çözümü
Mehmet'in yaptığı deneyi inceleyelim:
- Deneyin Amacı: Pil sayısının ampul parlaklığı üzerindeki etkisini gözlemlemek.
- Devre 1: 1 adet ampul ve 1 adet pil kullanılmıştır.
- Devre 2: 1 adet ampul ve 2 adet pil kullanılmıştır.
- Her iki devrede de özdeş ampuller ve özdeş piller kullanılmıştır.
Bilimsel deneylerdeki değişkenleri tanımlayalım:
- Bağımsız Değişken: Deneyde etkisi incelenen ve deneyci tarafından bilinçli olarak değiştirilen değişkendir.
- Bağımlı Değişken: Bağımsız değişkene bağlı olarak değişen veya gözlemlenen sonuçtur.
- Kontrol Edilen Değişken: Deney boyunca sabit tutulan değişkendir.
Mehmet'in deneyine uygulayalım:
- Mehmet, pil sayısını (1 pil, 2 pil) değiştirmiştir. Bu nedenle pil sayısı bağımsız değişkendir.
- Mehmet, bu değişimin ampulün parlaklığını nasıl etkilediğini gözlemlemiştir. Bu nedenle ampulün parlaklığı bağımlı değişkendir.
- Mehmet, her iki devrede de ampul sayısını (1 ampul) ve kullanılan ampullerin/pillerin özelliklerini sabit tutmuştur. Bu nedenle ampul sayısı kontrol edilen değişkendir.
Seçenekleri değerlendirelim:
- A) Ampul sayısı bağımlı değişkendir. (Yanlış, ampul sayısı kontrol edilen değişkendir.)
- B) Pil sayısı bağımlı değişkendir. (Yanlış, pil sayısı bağımsız değişkendir.)
- C) Pil sayısı bağımsız değişkendir. (Doğru, Mehmet pil sayısını değiştirerek etkisini incelemiştir.)
- D) Ampul sayısı bağımsız değişkendir. (Yanlış, ampul sayısı kontrol edilen değişkendir.)
Cevap C seçeneğidir.