Verilen seçenekleri genleşme ilkesi açısından inceleyelim:

• A) Suyla dolu cezvenin ısıtıldığında suyun taşmasında: Su ısıtıldığında hacmi artar (genleşir). Bu hacim artışı, suyun cezveden taşmasına neden olur. Dolayısıyla genleşme etkilidir.
• B) Elektrik direklerindeki tellerin yaz aylarında sarkmasında: Yaz aylarında hava sıcaklığı arttığında, elektrik telleri genleşir ve boyları uzar. Bu uzama tellerin sarkmasına yol açar. Dolayısıyla genleşme etkilidir.
• C) Soğuk bir bardağa sıcak çay koyulduğunda bardağın çatlamasında: Bardağın iç yüzeyi sıcak çay ile temas ettiğinde aniden genleşirken, dış yüzeyi daha soğuk kalır ve genleşmez. Bu ani ve düzensiz genleşme farkı, bardağın malzemesinde gerilime neden olarak çatlamasına yol açar. Dolayısıyla genleşme etkilidir.
• D) Şişirilmiş balonun soğuk suya bırakıldığında küçülmesinde: Şişirilmiş balonun içindeki gaz, soğuk suya bırakıldığında sıcaklığı düşer. Gazın sıcaklığı düştüğünde, moleküllerin kinetik enerjisi azalır ve birbirlerine daha yakın durarak hacmini küçültür (büzülür). Bu olay genleşmenin tam tersi olan büzülmedir. Bu durumda genleşme değil, büzülme etkilidir.

Bu nedenle, genleşmenin etkili olmadığı durum D seçeneğidir.

Cevap D seçeneğidir.