Öğrencinin kavram yanılgısı, ısı akışının kütlesi fazla olan maddeden, kütlesi az olan maddeye doğru olduğu yönündedir. Oysa ısı akışı, gerçekte sıcaklığı yüksek olan maddeden, sıcaklığı düşük olan maddeye doğru gerçekleşir.
Bu yanılgıyı düzeltmek için, öğrencinin kütle ve sıcaklık arasındaki ilişkiyi gözlemleyebileceği, tercihen kütlenin yanıltıcı olduğu durumların gösterildiği bir deney düzeneği seçilmelidir. "Uygun olmaz" seçeneği, öğrencinin yanlış düşüncesini destekleyen veya çürütmeyen bir durum yaratır.
- K: 200 g, 30°C
- L: 100 g, 20°C
- M: 100 g, 30°C
- N: 200 g, 20°C
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) K ve L:
- Öğrencinin beklentisi (kütleye göre): K (200g) > L (100g) olduğu için ısı K'den L'ye akar.
- Gerçek durum (sıcaklığa göre): K (30°C) > L (20°C) olduğu için ısı K'den L'ye akar.
- Sonuç: Öğrencinin kütleye dayalı tahmini, gerçek ısı akış yönü ile aynıdır. Bu deney, öğrencinin yanılgısını düzeltmek yerine, yanlış düşüncesini "doğrulamış" gibi görüneceği için uygun olmaz.
- B) L ve M:
- Öğrencinin beklentisi (kütleye göre): L (100g) = M (100g) olduğu için kütle farkından dolayı bir akış öngöremez veya yanlış bir sonuca varır.
- Gerçek durum (sıcaklığa göre): M (30°C) > L (20°C) olduğu için ısı M'den L'ye akar.
- Sonuç: Kütleler eşit olmasına rağmen ısı akışı gözlemlenir. Bu durum, ısı akışının kütleye değil, sıcaklığa bağlı olduğunu göstererek yanılgıyı düzeltmek için uygundur.
- C) M ve N:
- Öğrencinin beklentisi (kütleye göre): N (200g) > M (100g) olduğu için ısı N'den M'ye akar.
- Gerçek durum (sıcaklığa göre): M (30°C) > N (20°C) olduğu için ısı M'den N'ye akar.
- Sonuç: Öğrencinin kütleye dayalı tahmini (N'den M'ye) ile gerçek ısı akışı (M'den N'ye) zıt yönlüdür. Bu durum, öğrencinin yanılgısını açıkça çürüterek düzeltmek için uygundur.
- D) K ve N:
- Öğrencinin beklentisi (kütleye göre): K (200g) = N (200g) olduğu için kütle farkından dolayı bir akış öngöremez veya yanlış bir sonuca varır.
- Gerçek durum (sıcaklığa göre): K (30°C) > N (20°C) olduğu için ısı K'den N'ye akar.
- Sonuç: Kütleler eşit olmasına rağmen ısı akışı gözlemlenir. Bu durum, ısı akışının kütleye değil, sıcaklığa bağlı olduğunu göstererek yanılgıyı düzeltmek için uygundur.
Bu durumda, öğrencinin kavram yanılgısını düzeltmek için uygun olmayan seçenek A'dır.
Cevap A seçeneğidir.