Sorunun Çözümü
Bu soruda, boş bırakılan yere getirilemeyecek bağlacı bulmamız istenmektedir. Boşluktan önceki ve sonraki cümleler arasındaki anlamsal ilişkiyi inceleyelim:
- Boşluktan önceki cümle: "Arkadaşım ilk derse gittiğinde yaşadığı tedirginlikten söz etti..." (Arkadaşının ilk derste tedirginlik yaşadığı belirtiliyor.)
- Boşluktan sonraki cümle: "...sonradan öğrendiğine göre sadece o değil, oradaki diğer herkes de benzer duygular yaşamış." (Arkadaşının yaşadığı tedirginliğin sadece ona özgü olmadığı, herkes tarafından paylaşıldığı sonradan anlaşıldığı ifade ediliyor.)
Bu iki cümle arasında bir karşıtlık, bir açıklama veya beklenmedik bir durumun ortaya çıkışı söz konusudur. Arkadaşının başta kendini yalnız hissettiği tedirginliğin aslında genel bir durum olduğu anlaşılmıştır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Lakin: Karşıtlık veya farklı bir durumu belirtmek için kullanılır. "Arkadaşım tedirginlik yaşadı, lakin sonradan öğrendi ki herkes de öyleymiş." (Uyar.)
- B) Oysa: Beklenmedik bir durumu, bir gerçeği veya karşıtlığı ifade eder. "Arkadaşım tedirginlik yaşadı, oysa sonradan öğrendi ki herkes de öyleymiş." (Uyar.)
- C) Ancak: "Fakat", "ama" anlamında karşıtlık veya sınırlama bildirir. "Arkadaşım tedirginlik yaşadı, ancak sonradan öğrendi ki herkes de öyleymiş." (Uyar.)
- D) Çünkü: Sebep-sonuç ilişkisi kurar, bir durumun nedenini açıklar. "Arkadaşım tedirginlik yaşadı, çünkü sonradan öğrendi ki herkes de öyleymiş." Bu ifade anlamsızdır. Arkadaşının tedirgin olmasının nedeni, diğer herkesin de tedirgin olması değildir; aksine, diğerlerinin de tedirgin olması, arkadaşının tedirginliğinin nedenini açıklamaz, aksine bu durumun yaygınlığını gösterir.
Bu nedenle, "çünkü" bağlacı cümleler arasındaki mantıksal ilişkiye uymamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.